Олимпиадэ хужьыр Кореем къыщызэIуах

 Корее Ипщэм и Пхёнчхан къалэм дыгъуасэ ­гуфIэгъуэкIэ къыщызэIуахащ XXIII ЩIымахуэ Олимп джэгухэр. Къэрал 92-м щыщ спортсмен 2925-рэ абы хэтщ.

 Мэзкуу и зэманыр сы­хьэт 14-м ирихьэлIэу Корее Ипщэ жыжьэм и Пхёнчхан къалэр дуней псом я плъапIэ хъуащ - зауэ нэхъ гуа­щIэ дыдэхэр къыщIызэтрагъэувыIэу щыта олимпиадэхэм ящыщ зым щIи­дзащ. ИлъэсиплI енкIэ ду­нейм и спортсмен нэхъ лъэщхэр темыпыIэжу зы­пэплъа зэхьэзэхуэхэр щы­зэ­хаублэну махуэр къэсащ. КъызэрымыкIуэу щIыIэ пэтми, абыхэм я дэрэжэ­гъуэр инт. 
 Ди жагъуэ зэрыхъунщи, Урысейм икIахэр мы Олимпиадэм щафIэмыфIыщэ хьэщIэхэу къыщыщIэкIащ икIи иужь сыхьэтхэм пщIондэ я Iуэхухэр нэсу зэхэкIакъым. ИкIэм-икIэжым псори нэхъ пасэу зытраухуам къытрагъэнэжащ: Олимп джэгухэм я къызэгъэпэщакIуэ гупым Пхёнчхан иригъэблэгъа ди къэралым и атлети 168-р (тренерхэр, дохутырхэр, дэIэпы­къуэгъухэр яхэту - 340-рэ) утыку къихьэну хуитщ бэ­ракъ хужьым щIэту. Абыхэм я ныпзехьэу щытынур ди спортсмен цIэрыIуэхэм ящыщ зыкъым (нэхъапэм зэрыщытауэ), атIэ волонтёрхэм къыхашащ. Урысейм икIа атлетхэм (аращ дыдейхэм официальнэу зэреджэнур) зыщыщ къэ­ралыр ягъэлъэгъуэну, ехъу­лIэныгъэ зыIэрагъэхьа иужькIэ я хэкум и гимныр кърагъэуэну хуитыныгъэ яIэкъым. Апхуэдэ уасэ лъапIэ щIат допинг Iуэхум кърикIуахэм. 
 ЦIыху мин 35-рэ зэрыхуэ стадионым кърихьэлIат Дунейпсо Олимп Комитетым, къэрал зэмылIэужьыгъуэ­хэм я унафIэщIхэр, хьэщIэ лъапIэхэр. Ахэр кIэлъып­лъащ таурыхъ пэлъытэу къызэрагъэпэща щэнхабзэ-нэгузыужь программэ удэзыхьэхым, едэIуащ ­къулыкъущIэхэм я къэп­сэлъэныгъэхэм. Къы­кIэ­лъы­кIуэу, Пхёнчхан къэкIуа къэралхэм я спортсменхэр зэкIэлъхьэужьу утыку къихьащ, я къэрал ныпхэм щIэту. Дауи, псоми япэ итыр мыпхуэдэ зэхьэзэхуэ гуимыхужхэр дуней псом пасэ зэманым тыгъэ хуэ­зыщIа алыджхэрат.
Олимпиадэ хужьхэм япэ дыдэу хэтщ Малайзием, Сингапурым, Эквадорым, Эритреем, Косовэм, Ни­герием икIахэр. Ехъу­лIэныгъэшхуэхэм щымыгугъми, абыхэм я дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэщ мып­хуэдэ зэ­хьэзэхуэ инхэр. 
 Урысейм щыщ атлетхэр щыкIуэцIрыкIар тхущIрэ ­етхуанэущ. Австрием икIахэм яужькIэ ахэр утыку къихьащ, адэкIэ къакIэлъы­кIуащ Узбекистаным и спорт­сменхэр. Кореем (Ип­щэмрэ Ищхъэрэмрэ) я лIыкIуэхэр, хэгъэрейхэм ­зарахабзэу, иужь дыдэт. Ахэр зы ныпым щIэту Олимпиадэр къыщызэIуа­хым хэтащ икIи ар узы­щыгуфIыкIын Iуэхугъуэщ - лIэщIыгъуэ ныкъуэм щIигъуауэ къэралитIу зэ­къуау­да лъэпкъыр хуэмурэ зэ­роубыдыж.
 Зэхьэзэхуэм хэтыну псори кIуэцIрыкIа иужькIэ, мамырыгъэм и тхьэры­къуэхэр уэгум ираутIыпщхьэри, Олимп мафIэр пагъэнащ икIи спортсменхэм тхьэ ирагъэIуащ пэжу икIи къабзэу зэхьэзэхуэну, зым адрейм пщIэ хуищIыну. 
 Фигу къэдгъэкIыжынщи, ЩIымахуэ Олимп джэгухэр егъэкIуэкIын щыщIа­дзар 1924 гъэрщ. Япэ­щIы­кIэ ар Гъэмахуэ Олимпиа­дэхэм къыпызыщэу щытащ. 1992 гъэ пщIондэ а тIури зы илъэсым къриубыдэу ирагъэкIуэкIащ. Иужьк­Iэщ, иджыпсту хуэ­дэу, илъэситIкIэ щызэщ­хьэщагъэкIар.
 Дунейпсо Олимп Комитетыр (МОК) къыщызэрагъэпэща 1894 гъэм лъэ­рыжэкIэ къэжыхьынымкIэ спорт лIэужьыгъуэр программэм хагъэхьэну я ­мурадащ. АрщхьэкIэ къащехъулIар 1908 гъэрщ: лъэ­рыжэкIэ фигурнэу къэ­жы­хьынымкIэ медаль ­ком­п­лектиплI ягъэуващ. Зэ­рыхуейуэ къэ­жы­хьы­нымкIэ зэпеуэм щыте­кIуащ Панин-Коломенкин Николай.
 Илъэс пщыкIутI дэкIри, лъэрыжэкIэ фигурнэу ­къэ­жыхьынымкIэ зэ­хьэ­зэхуэм дэщIыгъуу ЩIы­махуэ Олим­пиадэм хагъэ­хьащ шайбэкIэ щыджэгу хоккейр. 
 Франджым и Шамони щIыпIэм Дунейпсо Олимп Комитетым VIII Олимпиа­дэм и щIыхькIэ дунейпсо спорт тхьэмахуэ щрагъэкIуэкIащ. Ар апхуэдизу фIыуэ къайхъулIати, япэ ЩIымахуэ Олимп джэгухэр абы фIащащ. А зэманым щыщIэдзауэ Олимпиадэ хужь тIощIрэ тIурэ зэхэтащ. Дэтхэнэми я лIыхъужьхэр яIэжащ, ауэ фIым я фIыжхэри щыIащ. Апхуэ­дэхэщ ди хэкуэгъу Скобликовэ Лидиерэ скандинав биатлонист Бьёрндален Уле-Эйнаррэ. Щхьэхуэу уатепсэлъыхьыну абыхэм къалэжь.
 ЛъэрыжэкIэ къызэдэ­жэнымкIэ Олимп джэгухэм щекIуэкIа зэхьэзэхуэхэм ­хэнейрэ щытекIуа Скобликовэ Лидие къыпэхъун ди къэралым къыщыхъуа­къым. 1960 гъэм къихьа дыщэ медалитIым абы, илъэсиплI дэкIри, дыщIигъуащ Инсбрук щыIа Олимпиадэм плIэнейрэ и чем­пион зэрыщыхъуар. 
 Сочэ щекIуэкIа Олим­пиадэм дыщэ медалитI къыщихьащ Норвегием щыщ биатлонист цIэрыIуэ илъэс плIыщI(!) зи ныбжь Бьёрндален Уле-Эйнар. ЩIымахуэ Олимп джэгухэм абы нэхъыбэрэ щытекIуа щыIэкъым. Бьёрндален псори зэхэту олимп медаль 13 (8-р дыщэу) иIэщ. 1998 гъэм щыщIэдзауэ абы къыпэлъэщын къэгъуэтыгъуейщ. Солт-Лейк-Сити (2002 гъэ) щекIуэкIа Олимпиадэм биатлонымкIэ ще­кIуэкIа зэхьэзэхуэ лIэу­жьыгъуиплIми Бьёрн­да­лен щытекIуащ. Къи­щы­нэмы­щIауэ, ар 19-рэ дуней псом и чемпион хъуащ. Мы гъэращ Бьёрндален Уле-Эйнар зэпеуэхэм къыщы­хэкIар. Илъэс 44-рэ зи ­ныбжь биатлонист цIэры­Iуэр ныкъуэкъуащ Пхёнчхан кIуэ­ну, арщхьэкIэ нэхъ зи къаруилъыгъуэхэр япэ къищати, лъэныкъуэ зри­гъэ­зыну и чэзу хъуауэ къилъытащ. 
 Аращи, XXIII ЩIымахуэ Олимп джэгухэм Кореем и Пхёнчхан щIыпIэм щы­щIидзащ. Ирехъу ар мамырыгъэмрэ зэгурыIуэныгъэмрэ я къежьапIэ!

Жыласэ Заурбэч.

Свежие номера газет Адыгэ псалъэ


11.10.2018
09.10.2018
08.10.2018
04.10.2018