Щэнхабзэ

ЩоджэнцIыкIу Алий щIэрыщIэу зэфIэува къэбэрдей поэзием и лъабжьэр зыгъэтIылъащ, адыгэхэм я усакIуэ пажэщ. И усэхэр япэ дыдэу щытрадзар адыгэбзэкIэ Тыркум къыщыдэкI журналщ. ЕгъэджакIуэ Iэзэт, узэщIакIуэпсэ нэхут. Адыгэбзэм езым хуэфащэ тхыбзэ литературэ игъуэтынымкIэ, цIыхубэр щIэныгъэм ешэлIэнымкIэ къалэн ин дыдэ зэфIигъэкIащ. Лъэпкъ прозэр, театрыр, музыкэр, хореографиер дунейпсо щапхъэхэм тету зэфIэувэнми къаруушхуэ ирихьэлIащ. Усэу куэд дыдэ, поэмэу 10, усэу зэхэлъ роман, оперэм и либреттэ, публицистикэ тхыгъэхэр, рассказхэр къыщIэнащ.

1957 гъэм дунейм  къытехьащ куэдым я гум дыхьа «ЛатIиф»  уэрэдыр. Абы  и  цIэр  зэтемыхуэу  жаIэ. Нэхъыбэм ар зэращIэр «Май  жыг  хадэ»  уэрэдущ. Ауэ аракъым  нэхъыщхьэр, атIэ  апхуэдиз илъэс дэкIами, ноби жьыри щIэри абы дихьэхыу зэредаIуэрщ. Журналист КIунтIыщ-ХьэпцIэ Аннэ «Зы уэрэдым и хъыбар» теленэтыным и зи чэзу къыдэкIыгъуэр абы триухуауэ щытащ.

КъБР-м и Лъэпкъ музейм япэу утыку къыщрахьащ КъБКъУ-м Математикэмрэ естественнэ щIэныгъэхэмкIэ и институтым наносистемэ физикэмкIэ и кафедрэм и инженер нэхъыщхьэ Бай Галинэ и «Ода республике» выставкэр. 

Шэрджэс Iэсият Налшык дэт Макъамэ театрым и уэрэджыIакIуэ пажэщ. Ар Къэрэшей-Шэрджэсым щыщ Хьэбэз къуажэм къыщалъхуащ. Черкесск къалэм макъамэмкIэ училищэр къыщиухащ. И щIэныгъэм щыпищащ Дон Iус Ростов Рахманиновым и цIэр зэрихьэу дэт консерваторэм. Ар диплом плъыжькIэ къызэриухам куэд къыбжеIэ.

 Бзылъхугъэм и лэжьыгъэр фIыуэ елъагъу, Макъамэ театрым и пщIэр зэрыиныр жеIэ:

Аристотель и зэман лъандэрэ литературэм и IэнатIэ нэхъ гугъу дыдэу къалъытэ драматургиер. Дауи, литературэм иIэкъым IэнатIэ тынш, ауэ, пэж дыдэу, драматургиер тIуащIэу гугъущ, сыту жыпIэмэ ар къищIыкIын хуейщ литературэм и щапхъэм, театр гъуазджэм и щапхъэм изэгъэн хуэдэу. Аращ драматургиер гугъу зыщIри, пьесэ зытххэм я бжыгъэр, адрей литературэ къудамэхэм ебгъапщэмэ, щIэнэхъ мащIэри. Апхуэдэу щытми, ди литературэм мымащIэу япэми хэтащ, нобэ тхэхэми яхэтщ а IэнатIэ гугъум, ауэ гъэщIэгъуэным зи литературэ лэжьыгъэхэр хуэзыунэтIхэр.

Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ тхакIуэ IутIыж Борис теухуа гукъэкIыж дахэхэр яIэщ ар зыцIыхуу щыта псоми. ТхакIуэ Къумыкъу Мамдухь къытхуиIуэтэжащ IутIыжыр зэрызригъэцIыхуауэ щытар:

- IутIыж Борис нэIуасэ сыхуэзыщIауэ щытар «Тыргъэтауэ» тхылъырат. Хэкум сыкъэкIуэжын ипэ, Сирием сыщыIэу къысIэрыхьэри сыщеджам, си гум ирихьам къыщымынэу, згъэщIэгъуат куууэ адыгэ тхыдэм щыгъуазэу икIи хэкумрэ лъэпкъымрэ лъагъуныгъэшхуэ хуиIэу, а псом и щIыIужкIэ, налмэсым хуэдэу хэбдзын хэмылъу адыгэбзэ къабзэкIэ, шэрыуэкIэ тхэуэ, зыми хуэмыдэ тхакIуэшхуэ зэрыдиIэр…

Адыгэ тхакӀуэ, усакӀуэ, еджагъэшхуэ, жылагъуэ лэжьакӀуэ Нало Заур Мыхьэмэт и къуэм и гъащIэ гъуэгуанэм теухуауэ куэди жаIащ, куэди ятхащ. Абы и творчествэм зыщызыгъэгъуазэ дэтхэнэми, шэч хэмылъу, ар зэрызыхищIэр зэхуэдэкъым, дэтхэнэми езым и лъагъукIэ щхьэхуэ иIэжщ. Апхуэдэ зы тхыгъэщ мы гъэм КъБКъУ-м филологиемкIэ и къудамэр къэзыуха Тохъу Алинэ и IэдакъэщIэкIыр.

Адыгэ къэкIыгъэцIэу минитIым нэблагъэ зэхуихьэсыжри, тхылъ щхьэхуэуи зыбжанэрэ къыдигъэкIыжащ Хьэкъун Барэсбий. А лэжьыгъэхэм щыгъуазэ ухуащI къэкIыгъэхэр зищIысым, къызэрыкI щIыкIэм, ущрихьэлIэ щIыпIэм, я теплъэкIэ, я мыхьэнэкIэ зыхуэдэм. Апхуэдэ къэкIыгъэхэм ящыщ зыбжанэм фыщыдогъэгъуазэ.