Зи къарум щемыблэж унагъуэм иралъхуат

Нобэ илъэс ­75-рэ  ирокъу Атэлыкъ Анатолэ къы­зэ­ралъ­хурэ. Абы фэеплъ псалъэ хужаIэ дэлэжьа, КъБР-м и Парламентым и депутату щытахэу Дадэ Суфэдин, Бэла­хъуэ Олег, Махуэ Вла­димир, Къардэн Мурадин сымэ. 

Атэлыкъ Анатолэ цIыхухэм ягу къинэжащ IэщIагъэлI Iущу, жэ­уаплыныгъэшхуэ зыхэлъ жыла­гъуэ лэжьакIуэу, цIыхугъэшхуэ зиIэ узэ­щIакIуэу, депутат цIэры­Iуэу, щIыналъэм и хабзэубзыху органым илъэс хуэдкIэ хэлIыфIыхьа политик жыжьэрыплъэу. Ар ­дунейм къытехьащ 1951 гъэм мазаем и 14-м. Лэжьыгъэм пщIэ щы­хуащI, зи къару е­мы­блэж уна­гъуэм иралъхуати, адэ-анэм я быныр зыщIапIыкIари аращ – Анатолэ цIыхухэм пщIэ яхуищIу, гъэсэныгъэшхуэ хэлъу, игъэзащIэмкIэ жэуаплыныгъэ ихьу ягъэсащ. ИужьыIуэкIэ гъа­щIэм къы­зэри­гъэлъэгъуамкIэ, и сабиигъуэр ­гугъуехькIэ псыхьами, ардыдэрт ­гъуэгу захуэ тезыгъэувар. 
Налшык къалэ округым и курыт еджапIэ №17-р къиу­ха нэужь, 1969 гъэм Анатолэ лэжьэн щыщIи­дзащ полупроводник IэмэпсымэхэмкIэ Налшык ­къалэм дэт заводым. А илъэс дыдэм армэм ира­джэри, дзэм къулыкъу щищIащ икIи «За воинскую доблесть» медалыр и бгъэгум хэлъу къигъэзэжащ. 
Атэлыкъыр зыIукIауэ щыта заводым увыжри, слесарь-инструментальщик IэщIагъэм ирилэ­жьащ 1993 гъэ пщIондэ. Зэрыжа­IэмкIэ, а лэжьыгъэм ар ап­хуэ­дизкIэ хуэIэрыхуэти, мы унэ­тIыныгъэмкIэ нэхъ лъагэ дыдэу щыIэ квалификацэр къыхуа­гъэ­фэщат, и къалэнхэри проценти 160 - 170-кIэ игъэзащIэрт. 
«Уи лэжьыгъэр фIыуэ плъагъумэ, уи псэм уэрэд къреш!», - жиIэрт абы. Къыдэлэжьахэм ягу къызэрагъэкIыжымкIи, лэжьапIэм зыгъэпсэхуапIэ кIуэ фIэ­кIа умы­щIэу нэжэгужэт, станокым зэреувалIэу и нэгур нэху къэхъурт, жыпIэнуракъэ, зэчий хуиIэт. Атэ­лыкъым игъэлажьэ гупыр сытым дежи псом япэ итт, езыр щытхъу тхылъхэмкIэ ягъэлъапIэ зэпытт, зыгъэ­сахэм фIыщIэ яхуищIырт, дэнэкIэ игъэзами, я цIэр щриIуэрт. 
IэщIагъэ мытыншым жылагъуэ лэжьыгъэ хьэ­лъэри дихьырт Анатолэ: ар цехым, заводым, производствэ зэгухьэныгъэм я профкомхэм хэт зэпыту къэгъуэгуры­кIуащ, 1989 - 1993 гъэхэм Профсоюзхэм я щIыналъэ комитетым и президиумым хэтащ, 1990 гъэм КъБР-м и Совет Нэхъыщхьэм и депутату хахащ, Налшык къалэм и райисполкомым хагъэхьащ.
1993 гъэм щыщIэдзауэ КъБР-м и Совет Нэхъыщ­хьэм промышленностымкIэ, транспортымкIэ, свя­зымкIэ, ухуэныгъэмрэ энергетикэмкIэ и комиссэм и унафэщIу щытащ Атэлыкъыр. ИужьыIуэкIэ КъБР-м и Парламентым и депутату хахащ, экономикэ политикэмкIэ комитетым и унафэщI хъуащ. А лъэхъэнэм Анатолэ политикэм хэтащ «Уи псалъэр Iыгъ, лэ­жьыгъэм хуэпэж» къыхуеджэныгъэм щIэту. Унагъуэ­ми политикэми ехьэлIауэ а псалъэхэм тетащ ар псэуху. 
Атэлыкъым политикэр къехъу­лIэу зэрыщытар къыдэлэжьахэм фIыуэ ящIэж. КъБР-м и Парламентым и депутату плIэнейрэ хахыжащ ар. ИкIи хабзэр убзыхуным, ди щIыналъэм и жылагъуэ-политикэр егъэфIэкIуэным, экономикэм, цIыхухэм я хуитыныгъэр гъэ­кIуэтэным теухуауэ Iуэхушхуэ зэ­фIихащ. Анатолэ и гум илъыр зи нэгум къищ цIыхут, ерыщт, жэуап­лыныгъэшхуэ хэлът. Политикэм и закъуэ мыхъууи, лъэпкъ щэнхабзэм, егъэ­джэныгъэм, медицинэм теухуауэ зи лыр уз узэ­щIакIуэт. 
КъищынэмыщIауэ, абы деж лъэ­IуакIуэ кIуахэм ящыщу зэи зы­ри утыку къринакъым, дэтхэнэм щхьэ­кIи и гур ныкъуэт, и псалъэм цIыхухэр щIэдэIурт, фIыуэ къалъа­гъурт. 
Хабзэубзыху IуэхущIапIэм зэры­щылэжьа илъэс 16-м къриубыдэу, щIыналъэри абы щыпсэухэри ­нэхъ зыхуэныкъуэм фIыуэ щыгъуазэу, и къару къихь къимыгъанэу елэ­жьу къэгъуэгурыкIуа къулыкъущIэм къыдэлажьэхэм пщIэшхуэ къыхуащIу щытащ. Езым и Iуэху еплъыкIэ иIэжт, и гум илъри хуиту ­къиIуэтэфырт. 
А псом ищIыIужкIэ, Анатолэ Къэ­бэрдей-Балъкъэр къэрал университетым жылагъуэ лэжьыгъэмкIэ и къудамэр къиухыжащ. 1996 гъэм щыщIидзэри, къэ­хутэныгъэ лэ­жьыгъэ иригъэкIуэкIащ Атэлыкъым – Вольнэ Аул жылэу щытIысам абы дэса унагъуи 110-м я тхыдэр иджащ. ЛIакъуи 6-12-кIэ еIэбыхыфащ ар, дэтхэнэми и лъэпкъ къудамэр зэхитхыкIыу. Дэфтэр хъумапIэм налъэ зырызу къыхищыпыкIыжа щIэныгъэм щы­тепсэ­лъыхь­кIэ, абы жиIэрт: «Зи адэшхуэ-анэшхуэхэм я цIэр зы­мыщIэ цIыху щыIэщ. Хэт сыт хуэдэ псэукIэ иIами, дэнэ къуажэ къы­дэкIами, дэнэ щеджами хамыщIыкIынкIэ мэхъу. Ар тэмэмкъым. Ди блэкIамрэ ди нобэмрэ зэ­пыпч хъунукъым. Блэ­кIам щы­мыгъуазэм нобэрей махуэр къыгурыIуэнукъым, и къэкIуэнури и нэгу къыхущIэгъэхьэнукъым». 
Атэлыкъыр пенсэм тIысыжащ 2011 гъэм. И псэм фIэфI, зыхуейм хуэдиз гулъытэ зыхуимыщIыф лъэпкъ къэхутэныгъэхэм хуит хуэхъури, абы зритащ. Ауэ ищIэнуIами нэсакъым… 2014 гъэм узыфэ хьэ­лъэм ихьащ. 
Атэлыкъыр адэфIт, щхьэгъу­сэфIт, нэхъыжьыфIт, и унагъуэм зэгурыIуэрэ зэдэIуэжрэ илъащ сы­тым дежи. И щхьэгъусэ БатIу Риммэрэ абырэ щIалитIрэ зы хъы­джэбзрэ зэдапIащ, дэтхэнэми щIэныгъэ, IэщIагъэ ирагъэгъуэтащ. 

Зыгъэхьэзырар Фырэ Анфисэщ.
Поделиться: