Мы махуэхэм

ЩIышылэм и 11, махуэку

  • ФIыщIэ щIыным и дунейпсо махуэщ
  • Урысейм и мэзгъэ­фIэнхэмрэ (заповедникхэмрэ) лъэпкъ парк­хэмрэ я махуэщ. 1917 гъэм Урысейм къыщы­зэрагъэпэщащ япэ мэзгъэфIэныр - Баргузин щIыпIэм (Бурятием) п­сэущхьэхэр хъумэным хуэщIа къэрал IуэхущIапIэм лэжьэн щыщIидзащ.
  • Албание Республикэм и махуэщ
  • 1569 гъэм дунейпсо тхыдэм щыяпэу Инджы­лызым лотерей щагъэ­джэгуащ.
  • 1693 гъэм Сицилие хытIыгум (Италие) Этнэ вул­каныр къыщиури, щIыр щыхъеящ. Абы цIыху мин 60-м щIигъу хэ­кIуэдащ.
  • 1909 гъэм цIыхубзхэр япэу автомобилкIэ къы­зэдэжащ - Нью-Йорк къы­щыщIэдзауэ Фила­дель­фием нэс гъуэгуанэр зэпачащ.
  • 1935 гъэм КъуэкIыпIэ Жыжьэм щыIэ совет тенджыз къарухэм зэреджэр хы Хуэм флот жиIэу зэра­хъуэкIащ.
  • 1943 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрыр нэмыцэ-­фашист зэрыпхъуа­кIуэ­хэм къыIэщIагъэкIыжащ.
  • 1943 гъэм советыдзэхэм Псыхуабэ, Железно­водск, Минеральные Во­ды къалэхэр хуит къа­щIыжащ.
  • 1957 гъэм СССР-м и къэрал Iэтащхьэхэм уна­фэ къащтащ «Плесецк» космодромыр къызэгъэ­пэщыным теухуауэ.
  • 1960 гъэм СССР-м и ­Министрхэм я Советым Космонавтхэр щагъэ­хьэ­зыр япэ центр къызэгъэ­пэщыным теухуа унафэ къищтащ.
  • 1994 гъэм лэжьэн щIи­дзащ Урысейм палатитIу (ФедерацэмкIэ Советрэ Къэрал Думэу) зэхэт и ПарламентыщIэм - УФ-м и Федеральнэ Зэхуэсым. Къэралым и хабзэубзыху орган нэхъыщхьэм хэтынухэр цIыхубэм щаубзы­хуат 1993 гъэм дыгъэ­гъазэм и 12-м екIуэкIа хэ­хыныгъэхэм. 
  • 1995 гъэм УФ-м и Къэзыбж Палатэр къы­зэ­рагъэпэщащ. Абы и япэ унафэщIу адыгэлI ягъэуващ Къэрмокъуэ Хьэчим.
  • Урысей этнограф, Кавказым и тхыдэр джыным елэжьа Косвен Марк къызэралъхурэ илъэси 133-рэ ирокъу.
  • Адыгей тхакIуэ, драматург, зэдзэкIакIуэ Цей Иб­рэхьим къызэралъхурэ илъэси 128-рэ ирокъу.
  • Пшынауэ Iэзэ, РСФСР-мрэ КъБАССР-мрэ я цIыхубэ артисткэ Къашыргъэ КIурацэ къызэралъхурэ илъэси 119-рэ ирокъу.
  • Тхыдэ щIэныгъэхэм я доктор, КъБКъУ-м и профессору щыта, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Медалы Хьэчим къызэралъхурэ илъэс 93-рэ ирокъу.
  • Совет актёр, УФ-м и цIыхубэ артист Тараторкин Георгий къызэралъ­хурэ илъэс 73-рэ ­ирокъу.
  • Урысей актёр, УФ-м щIыхь зиIэ и артист Хабенский Константин и ныбжьыр илъэс 46-рэ ­ирокъу. 
  • Тележурналист, «Хэкум и пащхьэ щиIэ фIыщIэхэм папщIэ» орденым и етIуанэ нагъыщэм и медалыр зрата Малахов Андрей и ныбжьыр илъэс 46-рэ ирокъу. 

Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык пшэр техьэ-текIыу щыщы­тынущ. ЩIыIэр махуэм градуси 2 - 1, жэщым градуси 6 - 5 щыхъунущ.

ЩIышылэм и 12, мэрем

  • Урысей Федерацэм и прокуратурэм и лэ­жьа­кIуэм и махуэщ. 1722 гъэм Пётр Езанэм къэрал органыщIэ - Урысейм и Прокуратурэр - къызэ­ригъэпэщащ. Урысейм и япэ прокурор нэхъыщхьэу ягъэуват Ягужинский Павел.
  • 1820 гъэм Инджылызым къыщызэрагъэпэщащ Пащ­тыхьыгъуэм и астрономие зэгухьэныгъэ.
  • 1922 гъэм Къэрэшей-Шэрджэс АО-р къэунэ­хуащ.
  • 1936 гъэм «Локомотив» спорт зэгухьэныгъэр къы­зэрагъэпэщащ.
  • 1945 гъэм советыдзэхэм Вислэ, Одер псыхэм деж щебгъэрыкIуэн щIадзащ. ЩIышылэм и 12 - мазаем и 3-хэм екIуэкIа а зауэш­хуэм мыхьэнэшхуэ иIащ Польшэр фашис­тыдзэхэм къаIэщIэгъэ­кIы­жы­ным­кIэ.
  • 1950 гъэм СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Пре­зидиумым къищтащ Хэкум епцIыжахэм, нэ­гъуэщI щIэпхъаджагъэ хьэлъэ зылэжьахэм я су­дыр укIкIэ ящIэну хуит зыщI унафэ. Ди къэралыр абы тетащ 1996 гъэ пщIондэ.
  • Франджы тхакIуэ, уса­кIуэ, дуней псом цIэрыIуэ щыхъуа таурыхъ куэд зи къалэмыпэм къыщIэкIа Перро Шарль къызэ­ралъхурэ илъэс 390-рэ ирокъу.
  • Америкэм щыщ тхакIуэ цIэрыIуэ Лондон Джек (и цIэ-унэцIэ дыдэр Джон Гриффит Чейнищ) къы­зэралъхурэ илъэси 142-рэ ирокъу.
  • Совет физик цIэрыIуэ, СССР-м япэ атомнэ бомбэ щызыщIа гупым и унэтIакIуэу щыта Кур­чатов Игорь къызэ­алъхурэ илъэси 115-рэ ирокъу.
  • Академик, Социалист Лэжьыгъэм тIэунейрэ и ЛIыхъужь Королёв Сергей къызэралъхурэ илъэси 111-рэ ирокъу.
  • Техникэ щIэныгъэхэм я доктор, РСФСР-м щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ Къатхъэн Чэрим къызэ­ралъхурэ илъэси 102-рэ ирокъу.
  • Композитор, пианист, дирижёр цIэрыIуэ, СССР-м и цIыхубэ артист Паулс Раймонд и ныбжьыр илъэс 82-рэ ирокъу.
  • ЩIДАА-м и академик, КъШР-м щыщ жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэ Уэхъу­тэ Александр и ныбжьыр илъэс 70 ирокъу.
  • УФ-м щIыхь зиIэ и артисткэ, Урысей Федерацэм и Къэрал саугъэтым и лауреат Литвиновэ Ренатэ и ныбжьыр илъэс 51-рэ ирокъу.

Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, Налшык уэс къыщесынущ. ЩIыIэр махуэм градуси 3 - 1, жэщым градуси 7 - 6 щыхъунущ.

Зыгъэхьэзырар ЖЬЭКIЭМЫХЪУ Маринэщ.

Свежие номера газет Адыгэ псалъэ


24.04.2018
23.04.2018
19.04.2018
17.04.2018