Я фIэфIыныгъэкIэщ зэрыхагъэхьэр

ХъыбарегъащIэ IэнатIэхэм я лэжьакIуэхэм къытхуэзащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и дзэ комиссар Пахомов Дмитрий. Ар тепсэлъыхьащ «мобилизационный резерв» зыфIаща Iуэхур республикэм зэрыщекIуэкIым. 
Интернетым и языныкъуэ напэкIуэцIхэм а Iуэхум ехьэлIауэ щрагъэкIуэкI псалъэмакъым и пэжыпIэр зыхуэдэм ехьэлIауэ упщIэ зыбжанэкIэ зыщыхуэдгъазэм, Пахомовым жиIащ: 

- къулыкъум ираджэхэр, «резервист» жыхуа­Iэхэр, а Iуэхум зэрырагъэкIуалIэр езыхэм я фIэ­фIыныгъэкIэщ. Интернетым дыкъызэрыще­джэм­кIи зэрыщызэхэтхымкIи, хэзымыщIыкIхэм къра­-хьэкI хъыбарыр зи тегъэщIапIэхэр зэрегупсы­сымкIэ, хэгъэзыхь халъхьэущ дзэ къулыкъум зэры­рашалIэр. 
- Мы унэтIыныгъэм ехьэлIауэ зэгурыIуэныгъэ зращIылIэхэр Iэмал имыIэу дзэ Iуэху хэха ще­кIуэкI щIыпIэм яшэныр къапэщылъ?
- Хьэуэ. ЗэрызэраухылIэм ипкъ иту, абыхэм я пщэ далъхьэр Къэбэрдей-Балъкъэрым имыкIыу, мыбдежым экономикэм и IэнатIэ нэхъ гугъухэр икIи мыхьэнэ нэхъ зиIэхэр зэрахъумэным ехьэлIауэ ­къулыкъу щрахьэкIынырщ. Уеблэмэ къулыкъум ­къедджэхэр мы лэжьыгъэм зэреувалIэр, ищхьэкIи зэрыщыжытIащи, езыхэм я фIэфIыныгъэкIэщ. 
- «Резервист» зыфIащахэм я пщэ далъхьэ къалэныр сыт хуэдэ? Улахуэу хуагъэуври сыт хуэдиз?
- Резервистхэм я нэхъыбэр УФ-м и дзэ зэщIэузэдахэм е хабзэхъумэ IэнатIэхэм къулыкъу щезы­хьэкIахэрщ. Дерс зэмылIэужьыгъуэхэм щIагъэ­дэIуа иужь, ахэр ирагъэувэлIэнущ зэрыс щIыналъэм (Къэбэрдей-Балъкъэрым) и энергетикэм ­телажьэ IэнатIэхэр, транспортыр, щIыдагъэм щыхэлэжьыхьыж заводхэр хъумэным теухуа лэ­жьыгъэм. 
Мыхэр армэм къулыкъу щезыхьэкIхэм хуагъадэкъым, абы къыхэкIыуи (къызэрыхэдгъэщащи) дзэ Iуэху хэха щекIуэкI щIыналъэхэм яшэнукъым. Езыхэм я фIэфIыныгъэкIэ иращIылIэ апхуэдэ ­зэгурыIуэныгъэм пIалъэу хуагъэувыр илъэси 3-щщ е илъэси 5-щ. Пэжщ, резервистхэм къахохьэ дзэ Iуэху хэхар щекIуэкI щIыпIэхэм уIэгъэ щыхъуахэри къинэмыщI дзэ зэпэщIэувэныгъэхэм хэта вете­ранхэри. Абы щыгъуэми, ахэр псори къэралым и хабзэмкIэ (юридическэ и лъэныкъуэкIэ) армэм ­къулыкъу щезыхьэкIхэм хуагъадэ, дзыхь къыхуащI IэнатIэхэр жэуаплыныгъэ пылъу ирахьэкIын зэ­рыхуейр сыт и лъэныкъуэкIи зыхащIэн папщIэ. АрщхьэкIэ, къытызогъэзэжри, мыхэр армэ дыдэм къулыкъу щезыхьэкIхэм ящыщкъыми, дзэ Iуэху ­хэха щекIуэкI щIыналъэхэм яшэну хуиткъым. 
Я къалэн нэхъыщхьэм пэрымыхьа резервистхэм я мазэ улахуэр зэрыхъур сом мини 2-м къыщыщIэ­дзауэ мини 5-м нэблагъэщ. Дерсхэм пхыкIыу зи лэжьыгъэ щIэзыдзэхэм иратынущ къэралым и дзэ зэщIэузэдахэм зэгурыIуэныгъэкIэ хыхьахэм къахьым хуэдиз. «Мобилизационный резерв» жыхуа­Iэм хэтхэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и Правитель­ствэм къыбгъэдэкI социальнэ дэIэпыкъуныгъи иратынущ. 
- Мы лэжьыгъэм цIыхухэр ешэлIэнымкIэ къэралым къыщащта хабзэр зыхуэдэмрэ абы ипкъ иткIэ къыщызэрагъэпэщ гуп щхьэхуэхэм къалэн нэхъыщхьэу хуагъэувымрэ нэхъ пыу­хыкIауэ укъытхутепсэлъыхьын? 
- Мы унэтIыныгъэр нэхъыбэу зыхуэгъэзар, къы­зэрыхэдгъэщащи, энергетикэм, транспортым, щIы­дагъэм хэлэжьыхьыж IэнатIэхэр цIыху зэры­мыс кхъухьлъатэ цIыкIухэм, «БПЛА» жыхуаIэхэм, ща­хъумэнымкIэ псынщIэу зызыгъазэ гуп щхьэ­хуэ­хэр, топгъауэхэри яхэту, къызэгъэпэщынырщ. Абы теу­хуа унафэр 2025 гъэм жэпуэгъуэм и 10-м УФ-м и Президент Путин Владимир къыдигъэкIащ. 
- Къэралым и адрей щIыналъэхэми мыпхуэдэ Iуэху щекIуэкIрэ? 
- АтIэ. Экономикэм и IэнатIэ зэмылIэужьыгъуэу шынагъуэ нэхъ къыздэхъункIэ хъунухэм мазэ бжыгъэ хъуауэ резервистхэр къагъэсэбэп. ЗэрыжаIэмкIи, ахэр щхьэпэщ цIыху зэрымыс кхъухьлъатэ цIыкIухэр зызыхуагъэпсахэм намыгъэсынымкIэ е ящхьэщышынымкIэ.
- Мы лэжьыгъэр зи къалэну щытынухэр щызэ­хуашэс щIыпIэм сыт хуэдэ щыIэкIэ-псэукIэ щыхуа­гъэлъагъуэр? Я пщэ далъхьэ къалэнхэр ягъэ­зэ­щIэнымкIэ техникэ иратрэ?
- ЩызэрагъэуIу щIыпIэм резервистхэр зыхуей-зыхуэныкъуэ псомкIи къыщызэрагъэпэщ, зауэ хуэIухуэщIэхэм зэрыхэтыну щыгъынхэм я деж ­къыщегъэжьауэ махуэм щэ зэрагъашхэм деж ­щиухыжу. ЕтIуанэ упщIэм и гугъу тщIымэ, къэралым ЗыхъумэжыныгъэмкIэ и министерствэм къыбгъэдэкIыу Iэщэ зэмылIэужьыгъуи Iэмэпсыми ират. АтIэми, я лэжьыгъэ нэхъыщхьэм пэрыувэн ипэ, ­резервистхэм тхьэмахуитIым и кIуэцIкIэ дерс щхьэхуэхэр драгъэкIуэкI. Езыгъаджэр Iуэхум нэхъ хэзыщIыкIхэрщ. Абы иужькIэщ ахэр щыхуитыр къыхуагъэув къалэнхэм пэрыувэну. Мыри къыхэзгъэщынут. Резервистхэр здраджам хэтыху, абы ипэкIэ здыIутам къыщихьа улахуэри и лэжьапIэри хуахъумэнущ.