* * *
Мы хъыбар телъыджэр Миссисипи штатым хыхьэ Оушен-Спрингс 2001 гъэм къыщыхъуащ. Илъэси 8 ныбжьым ит Арбогаст Джесси зигъэпскIыу хым хэсу метри 2 хъу акулэ къытеуэри, и Iэр пидзэкъыкIат. Ар и нэгу щIэкIащ щIалэ цIыкIум и анэ дэлъху Флозензьер Вэнс. ЦIыхухъум псым зыхидзэщ, акулэм и кIапэр иубыдри, хым къыхилъэфащ. КъэхъукъащIэм гу лъызыта гуэрым акулэм фочкIэ еуэри, иукIащ. Асыхьэтуи псэущхьэм и кIуэцIым кърахыжащ Джесси и Iэ пичар. Сабийр псынщIэу сымаджэщым нагъэсащ икIи акулэм къыкIуэцIахыжа и Iэр падэжащ. Операцэр хъарзынэу зэфIэкIащ, Джесси и Iэри пыкIэжащ. Ар телъыджэщ, ауэ нэхъ гъэщIэгъуэныжыр цIыхур щыгужьеям деж къылъыкъуэкIыну къарури хузэфIэкIыну псори зыми зэримыщIэрщ, абы мис мыпхуэдэ къэхъугъэхэм деж зэрызыкъигъэлъагъуэрщ.
* * *
Утконос жыхуаIэ псэущхьэ гъэщIэгъуэныр Австралием щопсэу. Япэ дыдэ ар европей щIэныгъэлIхэм щалъэгъуам пыпхэ я гугъащ икIи псэущхьэр зыхиубыдэ лIэужьыгъуэр къахуэмыщIэу, зэман кIыхькIэ яджащ. КъызэрыщIэкIамкIэ, а зыращ бзуми, хьэпщхупщми, шэрыпIхэми я геныр зыхэлъу дунейм тетыр. Абы и закъуэкъым утконосым укъызэригъэуIэбжьыр:
•Шхыныр щахуэмыгъэныщкIум деж я нэкIу джабэм мывэкIэщхъ далъхъэри, абыкIэ яхьэж;
•Гъаблэм деж къыхуэсэбэпыну щэр я кIапэм щызэхуахьэс;
•Ахэр жэщым мэлажьэ, махуэкIэ мэжей;
•Утконосыр набгъэщ, къищынэмыщIауэ, псы лъабжьэм мэ къащыщIихьэркъым, хьэфиз дыдэ, дэгу щохъу. Дауэ-тIэ, ахэр зэрыщакIуэр?! Псэущхьэхэм къапкърыкI электрокъарур зэрызыхищIэ механизм телъыджэкIэ къызэгъэпэщащ ар. Апхуэдэущ шхын къызэрилъыхъуэри;
•Утконосым и щIэблэр шэкIэ ипIу къигъэщIами, абыхэм бынжи шхуэли яIэкъым! Утконос анэм бзухэм хуэдэу джэдыкIэ егъэтIылъри, къреш, и щIыфэм шэ къызэпхивыр цыпэмкIэ щыпожыжри, ар щIэжьейхэм ябзей;
•Мы псори къэплъытэмэ, утконосым и Iуэхур зэхэзэрыхьащ хуабжьу. Арами, ар шэрыпI псэущхьэхэм хабжэ.
* * *
Къэралым дежкIэ цIыху нэхъ мыхьэнэншэ дыдэу дунейм тетыр – лъакъуэрыгъажэм тесхэрщ. Абыхэм транспорт налог ятыркъым, машинэ къащэхун папщIэ ахъшэ щIыхуэ къэралым къраIыхыркъым, машинэ пкъыгъуэхэр къащэхуркъым, гъэсыныпхъэм ахъшэ трагъэкIуадэркъым. КъищынэмыщIауэ, зэпымычу я лъакъуэр зэрылажьэм къыхэкIыу езыхэр узыншэщи, хущхъуэ къащэхуркъым. Аращи, абыхэм къэралым папщIэ зы сом ямыгъэкIуэду къыщIедз. Къэпщтапэмэ, и хэкум епцIыжам хуэбгъадэ хъунущ.
* * *
Китай актер Чан Джекки зымыцIыху щыIэу къыщIэкIынкъым. Ар хэтащ фильми 114-м икIи ролым и Iыхьэ нэхъ шынагъуэхэр зыгъэзащIэ дэIэпыкъуэгъу зэи иIакъым. Дэлъеин, къехуэхын, джэрэзын, зэзэуэн… Псори езым игъэзэщIэжащ. Абы и Iэужьу Чан Джекки и щхьэм къыщыщIэдзауэ и лъэпхъуамбэжьакIэм щиухыжу зэ имыкъутэжауэ зы къупщхьэ иIэкъым! Арами, абы и ягъэкIэ зэи зы фильм къызэтрагъэувыIакъым, псори и кIэм нигъэсащ. 1962 гъэ лъандэрэ кином хэтми, дэтхэнэ зы актерри зыщIэхъуэпс «Оскарыр» Чан къыщыхуагъэфэщар 2016 гъэрщ – «Кинематографием хуищIа и хэлъхьэныгъэхэм» папщIэ.
* * *
ЦIыхум зыгуэр щыхузэхуэмыгъэхъум деж абы иробампIэ, ирогузавэ. Ауэ, зэман дэкIа нэужь, узэрыхуейуэ уи Iуэхур зэрымыхъуари нэхъыфIу къыщIедзыж. Апхуэдэу, 2001 гъэм фокIадэм и 11-м Нью Йорк къыщыхъуа щIэпхъаджагъэм Джексон Майкл хэкIуэдэнкIэ хъунут жэщ ныкъуэкIэ и анэм телефонкIэ епсалъэу щымысамэ. ЖейкIэ иримыкъуа уэрэджыIакIуэр къэмыушыфурэ, зэIущIэм къыкIэрыхуащ. А зэIущIэр пщэдджыжьым жьыуэ щекIуэкIын хуеящ щIэпхъаджагъэхэм къагъэуа унитIым я зым.
* * *
1998 гъэм Новэ Зеландием и хъупIэхэм ящыщ зым щыкIуэдащ иужьыIуэкIэ Шрек зыфIаща мэлыр. Ар илъэси 6-кIэ къэтауэ къекIуэлIэжауэ щытащ 2004 гъэм. КъызэрыщIэкIамкIэ, Шрек бгым итащ хъуакIуэу, жэщкIэ бгъуэнщIагъхэм зыщигъэпщкIуу. Мэлыр хъупIэм къезыхулIэжар дыгъужьхэрщ! Илъэсихым къриубыдэу Шрек апхуэдизкIэ цы Iув къытекIати, дыгъужьхэм ар зэрыпхамыдзэкъыкIыфым ирибампIэщ-ирибампIэри, мэлыр къырым кърахужащ. Телевиденэр кърагъэблагъэри, мэлым и цыр ящауэ щытащ къэрал псом ялъагъуу. Шрек цы килограмм 27-рэ къытекIащ икIи абы цIыхухъу джэдыгуи 10 къыхащIыкIыжащ.
