Иджырей сурэтыщI

Зи лэжьыгъэхэр куэдым гурыхь ящыхъу адыгэ сурэтыщIщ Фияпщэ Анзор. Ар Тэрч щIыналъэм, Акъбаш Ищхъэрэ (Астэмрей) къуажэм щыщщ. КIуэкIуэ Валерэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр аграрнэ университетым щыхуеджащ инженер IэщIагъэм. ЩIалэм езым зыхуигъэсэжащ сурэт щIыным. Сурэт лIэужьыгъуэхэм хещIыкI, краскэхэр Iэрыхуэу къегъэсэбэп. ЗэрыцIыкIурэ сурэт щIынкIэ зытригъэуну фIэфIщ, щIыуэпсым дахагъхэ хелъагъуэ, ар плъыфэ зэхуэмыдэхэмкIи къегъэлъэгъуэж. ЩIалэм Iэмал иIэщ сурэтым философие хилъэгъуэну. Ари цIыхупсэм и къулеягъэм и зы нэщэнэщ. КъызэрилъытэмкIэ, сурэт гъуазджэр езыр философиещ. 
- Гупсысэр къэрэндащкIэ къэгъэлъэгъуэныр – ар гум къыбгъэдэкIыу гум нэсыф бзэ щхьэхуэщ. ТхакIуэхэмрэ усакIуэхэмрэ хьэрфхэр я Iэмалщ, макъамэтххэм макъым къыхащIыкI телъыджэ, сурэтыщIым Iэмалу къыхехыр лэчхэр. - жеIэ абы. 
Анзор сыт хуэдэ сурэт лIэужьыгъуэми хуэIэижьщ, и лэжьыгъэхэр щIэщыгъуэщ. Си гугъэмкIэ, дэтхэнэми гупсысэ куэд зэрегъэзахуэ абы и IэдакъэщIэкIхэм щеплъкIэ. ЦIыху сурэт щIыным, импрессионизмым, абстракционизмым, сюрреализмым, кубизмым, модернизмым я щэхухэр ещIэ. А псоми къахегъэщхьэхукI импрессионизмыр. НэхъыфIу илъагъу сурэтыщIхэм ящыщщ Клод Моне, Камиль Писсаро, Альфред Сисслей, Пьер Огюст Ренуар, Рафаэль Санти, Леонардо да Винчи, Пинтуриккьо, Диего Веласкес сымэ. Иджырей сурэтыщIхэм къахегъэщхьэхукI Бэнкси, Джефф Кунс сымэ. Жанр псоми хэзагъэ пэтми, сурэт гъуазджэм къыхиха дунейм езым и гупсыси щипсыхьыжащ. 
Фияпщэ Анзор и IэдакъэщIэкIхэр зи гум дыхьэр куэд мэхъу, абы теухуа тхыгъэхэр газетхэми къытехуащ. Къыхэгъэщыпхъэщ адыгэ гупсысэм сурэтыщIым гулъытэ зэрыхуищIыр, лъэпкъым и дунейр къэзыгъэлъагъуэ сурэтхэр куэду зэриIэр. Абы и IэдакъэщIэкIым щежалIэ щыIэщ зи лэжьыгъэр лъэпкъ Iуэхум тегъэпсыхьахэр. «Нартские чтения» теленэтыным Анзор и лэжьыгъэхэр хагъэувауэ щытащ. ТхылъитI сурэтхэмкIэ игъэщIэрэщIэнуи къыхуихуащ: зыр детективщ, адрейр художественнэ тхылъщ. Адыгэ фэилъхьэгъуэхэр дыным, бзылъхугъэхэм зэрызагъэдахэ лэрыпсхэр, тхьэгъухэр, Iэлъынхэр, щыгъэхэр щIыным тегъэпсыхьауэ щыIэ «Макза» адыгэ брендыми дэлэжьащ Анзор. Брендыр къызэзыгъэпэща Мэкъуаш-Бырхьэм Заирэ ид футболкэхэм яхэтщ Фиапщэм и сурэткIэ гъэщIэрэщIа. Псалъэм папщIэ, «Удж» зыфIища сурэтыр зытещIыхьа фэилъхьэгъуэр адыгэпсэ зиIэ ныбжьыщIэхэм зыIэрагъэхьэ. ЗэрыжиIэмкIэ, фIэфIщ IэпэIэсэхэм, IэпщIэлъапщIэхэм, макъамэ Iэмэпсымэ зэхуэмыдэхэр зыгъэIэкIуэлъакIуэхэм якIэлъыплъыну, апхуэдэхэм я гупсысэкIэр фIэгъэщIэгъуэнщи. 
Фияпщэ Анзор тхылъ еджэну фIэфIщ. Куэдрэ зэдаIуэ макъамэхэри зэхуихьэсауэ иIэщ – абыхэм, дауи, яхэтщ адыгэ уэрэдхэри. Художественнэ тхыгъэхэм я гугъу щищIкIэ, я цIэр къреIуэ Экзюпери, Пастернак, Гессе сымэ. Лао Цы, Конфуций, Омар Хайам сымэ я философием дехьэх. 
Анзор иджырей и лэжьыгъэхэм цIыхухэр щигъэгъуэзэнымкIэ интернетыр IэмалыфIщ. И IэдакъэщIэкIхэм теухуауэ псалъэ гуапэхэр, хъуэхъухэр къыхуатх къэзыцIыхухэми и сурэтхэр зигу дыхьахэми. ЗэрыжиIэмкIэ, сурэт щищIкIэ, и псэрщ нэхъыбэу хэлэжьыхьыр. Псалъэм папщIэ, щIыуэпсым итхьэкъуарэ сурэти трищIыкIмэ, краскэкIэ къигъэлъагъуэр а илъагъум ещхьыркъэпсу щытын хуейкъым, атIэ езым и гум и щытыкIэ-зыщIыкIи а сурэтым къытещынущ Iэмал имыIэу.

 

ГЪУЭТ Синэ.
Поделиться: