СтоматологиемкIэ, жьэпхъэбгъумрэ нэкIумкIэ хирургием и институтым егъэджакIуэу, «Симед» клиникэм ортопед-гнатологыу щолажьэ Бэлагъы Залинэ.
Стоматологиер езыр куэду зэщхьэщокI: дзэр Iулъхьэныр (ортопедие), дзэр дыжыныр (терапевт), сабий, балигъ дзэ дохутыр, дзэр захуэ щIыжыныр (ортодонт), хирургиер. Лэжьэн хуей хъури, ортопедиерщ къыхихар – ординатурэм абы щыпищащ. Езыр зыщеджа къудамэм лэжьыгъэ IэнатIэ щыпэрыувэжащ иужькIи.
- Ординатурэм практикэ сыщыIэт. Сезыгъэджар телефонкIэ къызэпсэлъащ, «IэнатIэ гуэр щыIэщ, уэ улэжьэфынущи, къакIуэ», жиIэри. Апхуэдэ щIыкIэкIэ сыщеджам щезгъэджэну згъэзэжащ. СтоматологиемкIэ, жьэпхъэбгъумрэ нэкIумкIэ хирургием и институтым студентхэр ортопедием щыхузогъаджэ, - жеIэ.
Залинэ зыщылажьэ институтым щIэныгъэ къэпщытэныгъэ куэд щрагъэкIуэкI. Илъэс зыбжанэ ипэ егъэджакIуэхэмрэ студентхэмрэ хыхьащ проектхэр гъэхьэзырынымкIэ федеральнэ программэм (ФИПС). КIэух зэпеуэм кIуэцIрыкIащ Залинэ и студентымрэ езымрэ. Дзэм хаIуантIэ имплантыр лъапIэщ мы зэманым, цIыхуу хъуам зэхуэдэу Iэмал яIэкъым ар храгъэIуэнтIэну. Арати, къагупсысащ «имплантант» жыхуиIэр. Ар имплантым нэхърэ куэдкIэ нэхъ пудынут, ебгъэщIынми сом мин зыбжанэ текIуэдэну арат. Проектым мыхьэнэшхуэ зэриIэр, ауэ ар къызэбгъэпэщыныр егъэлеяуэ гугъу зэрыхъунур жаIэри, ахъшэ саугъэтыр къэзыхьахэм яхэхуакъым лэжьыгъэр.
Медицинэм хуеджэ иджырей студентхэм яхэтщ щIэныгъэм хуэпабгъэхэр, я гуи я пси хыхьэу еджэхэр. Арами, студентхэм уадэлэжьэныр абыхэм щIэныгъэ етын къудейкIи зэрызэфIэмыкIыр къыхегъэщ Залинэ.
- Студент куэд диIэщ «мыр сыту дохутырыфI хъуну!» яхужытIэрэ дащыгуфIыкIыу. Ауэ егъэлеуэ си жагъуэщ ди студентхэм «ди анэр хуейти, сыкъыщIэтIысхьащ» жызыIэ къащыхэкIкIэ. Езы ныбжьыщIэхэм зыхуей IэщIагъэр къыхегъэхын хуейщ Iэмал имыIэу. Медицинэр къызыхухахам срикуратормэ, сэ абы и IэщIагъэмкIэ, и щIэныгъэмкIэ, уеблэмэ и гъащIэр къызэрекIуэкIынкIэ хъунумкIэ жэуап сохь. Япэ курсым щIэс зы щIалэ фокIадэ мазэм хъарзынэу къекIуэлIащ. Жэпуэгъуэм щIидзащ дерсхэр дигъэхуу, ауэрэ къэмыкIуэ хъуащ. И анэм телефонкIэ зыкъыспещIэ, «еджапIэ мыкIуэу къытщохъу, экзаменхэмкIэ щIыхуэ телъуу къыджаIащ, зыгуэр къытщебзыщI», жеIэри. ЩIалэр къызоджэ, хуэму къызогъажьэри, сопсалъэ, сэ имыбзыщIIауэ къызжиIэ зэрыхъунур къыгурызогъаIуэ. Езыми и дзыхь къызегъэз. «Сыхуейкъым седжэну, мыр къысхухаха IэщIагъэщ, - жи, - ауэ си анэр апхуэдэу щыхуейкIэ, щIэскъузэжынщи седжэнщ», - жеIэри сыкъегъэгугъэ. И анэр къыщыпсалъэкIэ, сэри Iуэхур зытетыр гурызгъэIуэн си гугъэу, «щIалэр инженер, политик, ухуакIуэ лъэщ хъунуми пщIэркъым, зыхуейм хуебгъаджэмэ, и зэфIэкI еплъыжыну Iэмал ептатэмэ…» - жызоIэ, зэремыджэм щхьэкIэ емышхыдэну солъэIу. Телефоныр тетлъхьэжын щыхъум, цIыхубзыр аргуэру къызоупщI: «ЗыгуэркIэ, мы къудамэм къыщIагъэкIмэ, «лечебное дело» къудамэм тхуетыжыну пIэрэ и дэфтэрхэр…» жи. Мис апхуэдэ Iуэхугъуэхэм гугъу ящI ди лэжьыгъэр, - жеIэ.
Ортопедием нэмыщI гнатологие щIэныгъэми йолэжь Балэгъыр.
- Ортопедиер зыкъомкIэ къахутащ, абы къуит Iэмалхэр куэдщ. Нэхъ гугъур гнатологиерщ. ЦIыхум и жьэпкъыр щIыщIэпкIэм и щхьэусыгъуэхэр зыхуэдэр къэхутэным нэхъ епхащ ар. Гнатоглогиер апхуэдизкIэ гугъущ, куущ, джын хуейуэ куэд хэтщи, иджыри къэхутэн хуейхэр и мащIэкъым, - жеIэ Залинэ.
Дохутыр IэщIагъэм къалэн гугъухэр къыпщещI. Абыхэм нэхъыщхьэу къахегъэщхьэхукI цIыхугъэр:
- Дохутыр IэщIагъэр къыщыхэпхам деж ахъшэ къэлэжьыным уегупсысыныр япэ ищынкIэ Iэмал иIэкъым. Ди институтым и унафэщI Мустафаев Магомед зэпымыууэ къыджеIэ: «Фэрэ дэрэ дыдохутырщ. Дэ Iуэхутхьэбзэ яхуэтщIэу аракъым цIыхухэм – тыкуэн дыщIэткъым хьэпшып тщэуэ - хьэуэ. Дэ ди къалэныр цIыхум сэбэп дахуэхъунырщ». Дызэрыстудентрэ Мустафаев Магомед философие гупсысэ куухэм дыщIегъэдэIу, сэ ахэр псори сфIэфIу зыхызолъхьэри, къызогъэсэбэп. ИпэжыпIэкIэ, «мис мыр къысхуэщIэ» жиIэу зы Iуэхугъуэ къыбжезыIэ сымаджэм а жиIэр армырауэ къыщIэкIынкIэ хъунущ узэIэзэн хуейр. Аращи, цIыхум къеузыр набдзэгубдзаплъэу къэпхутэн хуейщ, япэрауэ, - жеIэ.
Залинэ медицинэр адэкIи иджынущ, цIыхухэм сэбэп яхуэхъунущ, и щIэныгъэмкIэ студенхэм ядэгуэшэнущ:
- Си IэщIагъэм сыхэзагъэу щIэддзауэ къысщыхъуу аращ, дапхуэдизу семыджами. ЩIэныгъэм кIэи ухи зэримыIэр къызгуроIуэри, сызыхуэарэзыжкъым – адэкIи къэсщIэнIауэ, зыгуэрым зыхуэзгъэсэну сыхущIокъу. «СыткIэ цIыхухэм сэбэп сахуэхъуну, сыт хуэдэ IэмалкIэ сащхьэпэфыну я узыншагъэр ефIэкIуэным» - жысIэу согупсыс зэпымыууэ. Аращи, щIэныгъэлIхэм ятхым соджэ, я зэхуэсхэм сыхэтщ, - жеIэ.
