Адэжьхэм я щIэиныр ягъэлъапIэ

Хабзэ зэрыхъуам тету, мы гъэми Урысейм и хэгъэгухэм щатхащ «ТекIуэныгъэм и диктант». А Iуэхум ди республикэри жыджэру ­хэтащ. Псом хуэмыдэу куэд щызэхуэсащ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым, Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал мэкъумэш университетым, Кавказ Ищхъэрэм ГъуазджэхэмкIэ и къэрал инс­титутым, нэгъуэщI еджапIэхэми. Студентхэм нэмыщI, хэкупсагъэр къагъэлъагъуэу Iуэрытхым хэтащ депутатхэр, къулыкъущIэхэр, жылагъуэ лэжьакIуэхэр.

Урысей Федерацэр зэрыщыту къапщтэмэ, «ТекIуэныгъэм и диктантыр» щIыпIэ мин 20-м щIигъум щатх. КъищынэмыщIауэ, хамэ къэрал куэдми ди лъахэгъухэр щызэхуос. КъызэгъэпэщакIуэхэм зэ­рыжаIамкIэ, цIыху мелуанитIым щIигъу зэхуешэс диктантым. Ар щатхащ къуажэхэм, къалэхэм, уеблэмэ псыщхьэм тет кхъухьхэм, гъущI ­гъуэгу вокзалхэм, аэропортхэм.
Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр къапщтэмэ, абы щеджэу, щылажьэу цIыху 500-м щIигъум ятхащ. «ТекIуэныгъэм и диктант-2026» Iуэхур мы гъэм зытеухуар Хэку зауэшхуэр къызэрыхъейрэ илъэс 85-рэ, Совет Союзым и Маршал Жуков Георгий къызэралъхурэ илъэси 130-рэ зэрырикъурщ.
А илъэсхэм къэхъуахэмрэ лIыхъужьхэмрэ ятеухуауэ я щIэныгъэр здынэсыр къапщытэ абы хэтыну мурад зыщIахэм. 
КъБКъУ-м и Социально-гуманитар институтым и унафэщIым и ­къуэдзэ, тхыдэ щIэныгъэхэмкIэ кандидат Тумэ Аскэр университетым къыщызэхуэсахэм псалъэ гуапэкIэ захуигъэзащ. 
- Хэку зауэшхуэр сыт щыгъуи ди дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ Iуэхущ, ар дэтхэнэми епхащ, дэ тщыщ куэдым фронтым щызэуа е тылым щы­лэжьа Iыхьлыхэр яIэщ, - жиIащ абы. - Абыхэм ящыщ зыкъомми цIы-кIуу зауэр я нэгу щIэкIащ. Ди Къэбэрдей-Балъкъэрыр нацистхэм яу­быдауэ зэрыщытар, бийр ди лъахэм изыхужахэм я фэеплъыр зыщыдгъэгъупщэ хъунукъым. Фэ фщыщ куэд волонтёр проектхэм жыджэру хэтщ, ветеранхэм илъэс псом зыщIагъакъуэу. «ТекIуэныгъэм и дик­тантыр» зауэжьым лIыхъужьыгъэ щызезыхьахэм я фэеплъщи, дывгъэхъумэ. 
Аскэр къекIуэлIахэм ехъуэхъуащ диктантыр я щIэныгъэр къызэрапщытэ къудейм и мызакъуэу, ди адэжьхэм яхэлъа лIыхъужьыгъэм ­езыгъэгупсыс, абыхэм яхуэфащэу щытыну къыхуезыджэ къару яхуэ­хъуну.
«Урысей зэкъуэт» партым и Къэбэрдей-Балъкъэр щIыналъэ къудамэм къыбгъэдэкIыу зэхуэсым хэтащ КъБР-м и Парламентым и депутат Беспаловэ Наталье, абы и нэIэ щIэтщ законодательствэм, щIыпIэ самоуправленэм, щэнхабзэм, граждан жылагъуэм зегъэужьыным ехьэлIа Iуэхухэр. Бзылъхугъэм къыхигъэщхьэхукIащ «ТекIуэныгъэм и диктантыр» къэухьыр къызэрапщытэ Iэмал мыхъуу, тхыдэ мыхьэнэ куу зиIэ проект ину зэрыщытыр. Парламентарийм зэрыжиIамкIэ, акцэм Урысейм лъэпкъ куэду зэхэт и цIыхубэр зэкъуегъэувэ я зэхуэдэ фэ­еплъымрэ лъапIэныгъэхэмрэ я хъуреягъкIэ, къэралым и блэкIам щIалэгъуалэм пщIэ хуащIу ирегъасэ. Беспаловэ Наталье къыхигъэщащ зэхыхьэр Урысейм и лъэпкъхэм я зэкъуэтыныгъэм и илъэсым зэ­ре­кIуэкIыр лъэпкъ зэгурыIуэныгъэр гъэбыдэныр, тхыдэм и пэжыр хуэсакъыу хъумэныр жылагъуэ псом и къалэн нэхъыщхьэу зэрыщытым зэридамыгъэр. 
Диктантыр дакъикъэ 45-кIэ екIуэкIащ, упщIэ 25-м жэуап иратащ. Ахэр теухуат Жуковым и биографиемрэ дзэзешэм бгъэдэлъа зэ­фIэ­кIымрэ, абы и унафэм щIэта операцэ нэхъыщхьэхэм, щэнхабзэм и лэжьакIуэхэм, тхакIуэхэм, зауэм хэтахэм. Зы Iыхьэр теухуат Кавказ Ищхъэрэм къыщыхъуахэм, лIыхъужьхэм. Хабзэ зэрыхъуам тету, тестым хэтащ дзэ Iуэху хэхам теухуахэри.
Социально-гуманитар институтым и студент Бакуев Владимир и гуп­сысэхэмкIэ къыддэгуэшащ:
- «ТекIуэныгъэм и диктантым» сфIэфIу сыхэтщ, сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, апхуэдэ щIыкIэкIэ си адэжьхэм я щIэиныр согъэлъапIэ икIи абыхэм я лIыхъужьыгъэм и фэеплъыр схъумэну сыхуейщ. Мы проектым Iэмал къыдет ди къэралымрэ республикэмрэ я тхыдэм иджыри зэ дриплъэжыну, дызыщымыгъуазэхэр иридгъэкъужыну.
Урысейпсо акцэр къызэгъэпэщыным жэрдэмщIакIуэ хуэхъуащ «Урысей зэкъуэт» партыр, Урысей дзэ-тхыдэ зэгухьэныгъэмрэ Урысей тхыдэ зэгухьэныгъэмрэ «ТекIуэныгъэм и волонтёрхэр» зэщIэхъееныгъэмрэ. КъБКъУ-м Iуэхур къыщызэзыгъэпэщар Социально-гуманитар институтымрэ университетым Гъэсэныгъэ лэжьыгъэмкIэ и управленэмрэщ.