Курп лъагапIэхэм узэщIакIуэ икIи тхыдэ-хэкупсэ мыхьэнэ зиIэ «ТекIуэныгъэм и диктант» Iуэхугъуэр иджыблагъэ щекIуэкIащ.
Мы гъэм а жэрдэмыр къэхъугъитIым теухуащ: Хэку зауэшхуэр къызэрыхъейрэ илъэс 85-рэ зэрырикъумрэ Совет Союзым и Маршал Жуков Георгий къызэралъхурэ илъэси 130-рэ зэрыхъуамрэ. Апхуэдэу дзэ Iуэху хэхам хэт щIалэхэм ятеухуауэ жэрдэмым лэжьыгъэ щхьэхуи мы гъэм къыхалъхьащ.
«ТекIуэныгъэм и Диктантыр» Тэрч щIыналъэм хиубыдэ курыт еджапIэ псоми щатхащ, ауэ утыку нэхъыщхьэ хъуар Курп лъагапIэхэращ. Апхуэдэ гукъэкIым мыхьэнэ иIэщ: абдежщ ди щIыналъэм щекIуэкIа лъыгъажэ зауэхэм я нэхъ гуащIэ дыдэр щекIуэкIар, лIыгъэ зэхэгъэкIыпIэ хъуар. Курп лъагапIэхэм тхыдэ мыхьэнэ къудейкъым яIэр, щIалэгъуалэм я тхыдэ зэхэщIыкIыр къэIэтыным и фIагъышхуэ къызэрыкIуэми шэч хэлъкъым. Диктант тхыным щIадзэным ипэ къихуэу, къызэгъэпэщакIуэхэм къызэхуэсахэм ягу къагъэкIыжащ Курп лъагапIэкIэ зэджэм деж 1942 гъэм и гъэмахуэм бийм щыпэщIэта 317-нэ фочауэ дивизэм и унафэр зыгъэзэщIа гупыр къызэрыщызэрагъэпэщар.
– Абы цIыху 50-м нэблагъэ хэтащ, языхэзми бийм и тIасхъэр щIэхыныр, я щхьэ бжыгъэр къэлъытэныр, Iэщэу яIэр зыхуэдизыр зэхэгъэкIыныр, я зэхэзекIуапIэхэр зэтекъутэныр къалэну яIэу. Лъахэхутэхэм зэрыжаIэмкIэ, гупым бийм хэщIыныгъэшхуэ иратащ, ауэ езыми и щхьэр хилъхьащ а бэнэныгъэм: цIыху 50-м щыщу 38-р къаубыдри, леишхуэ ираха нэужь, Мэртэзей губгъуэжьым щызэтраукIащ. Я нэхъыжь дыдэм илъэс 83-рэ и ныбжьт, нэхъыщIэ дыдэр зэрыхъур илъэс 13 къудейт… «Жьыми щIэми щымысхьу зэтезыукIэ зэрыпхъуакIуэхэм фIы лъэпкъ къызэрыхуамыхьынур псэкIэ къызыгурыIуэ цIыхубэр зэрыхузэфIэкIкIэ абыхэм япэщIэтт. Сыт хуэдиз хэщIыныгъэ бийм цIыху мамырхэм къыхуамыхьами, я Хэкур яхуэхъумащ, къащIэхъуэ щIэблэр адэжь лъахэкIэ зэджэн щIыпIэхэр къагъэгъунащ. Тхыдэр пщIэным пылъ фIыгъуэ псори къыпхуэмыIуэтэным хуэдизщ. Абы псэкIэ уеузэщI, нэхъыжьхэм къызэранэкIа гъуэгуанэм ухуригъэплъэкIыжурэ, узэрыщымыуэнум, адэкIэ пкIуну гъащIэм мыхъумыщIагъэрэ бзаджащIагъэрэ къызэрыхыумыгъэкIынум укъыхуреджэ. Гуапэщ къызэгъэпэщакIуэхэм «ТекIуэныгъэм и Диктантыр» мыбдеж щытхыным мыхьэнэ иIэу къызэралъытар. Ар гъэсэныгъэ лэжьыгъэм и щапхъэ нэсщ, – жиIащ Тэрч щIыналъэм и ветеранхэм я Советым и тхьэмадэ Iэщыжь Владимир.
– Хэку зауэшхуэм хэкIуэдахэм я фэеплъыр здытет Iуащхьэм и лъапэм диктант щыптхыныр упщIэхэм жэуап епткIэрэ къыхалъхьа жэрдэмыр бгъэзэщIэным и закъуэкъым Iуэхугъуэм хэлъыр, атIэ щымыIэжхэм щыму уадэуэршэр хуэдэу зы щытыкIэ уоувэ. Диктантым къигъэув упщIэхэм я жэуапым зы псалъэ хэбгъэувэху, узэрыбауэ хьэуам, узыбгъурыт фэеплъым хэлъ мывэхэм, къыпщIэувэ щIэблэхэм я деж пшыналъэу къызэрыкI макъыу ноIус, ди япэ ищахэм я фIыщIэ псалъэр зэм-зэм къызэрыпхуихьыжынумкIэ фIэщхъуныгъэ къыпхилъхьэу, – жаIащ Iуэхугъуэм хэтахэм.
Апхуэдэу ТекIуэныгъэм и Диктантым хэтащ Урысей гвардием КъБР-м щиIэ и къулыкъущIапIэм и ветеранхэм я Советым и унафэщI Хужьокъуэ Русланрэ «Урысей Зэкъуэт» политикэ зэгухьэныгъэм Тэрч щIыналъэм щиIэ къудамэм и унафэщI СокумыщI Арсенрэ. Ахэр Iуэхугъуэ дахэм зэрыхэтым къигъэлъэгъуащ нэхъыжьхэмрэ нэхъыщIэхэмрэ я зэхуакум дэлъын хуей зэпыщIэныгъэхэр гъэбыдэным и къарур зэрыщIэмыкIыр, тхыдэм и пэжыр хъумэным, ар къыдэкIуэтей щIэблэм я бгъэдэлъхьэжыным мыхьэнэ зэриIэр.
«ТекIуэныгъэм и Диктантыр» еджапIэхэми Курп лъагапIэхэми зэрыщатхар лIэужьхэр зэрызэпхам и дамыгъэ лъэщщ.
– Курыт еджапIэхэм тхыдэр тхылъхэмкIэ щаджмэ, зауэлIым и лъым игъэнщIа щIыгум блэкIар уи нэгу къыщыщIэбгъэхьэу диктантыр птхыныр щIэжыр къызэщызыгъэу Iуэхущ. Хэтахэм псоми зыхащIэ тхыдэмкIэ яхь пщэджэкIыжыр зэрымыцIыкIур. ПщIэныр зы Iуэхущ, адэкIэ нэпхьэсыныр, хуэпщI пщIэм хыумыгъэщIыныр, дунейм къытехьэнухэм пэжу ялъэгъэIэсыныр – мис ар хьэкъышхуэщ, – жиIащ СокумыщI Арсен.
