Блыщхьэмрэ гъубжымрэ я зэхуаку жэщым Ираным «жыхьэнмэ мафIэр щIидзэну», я лъэмыжхэмрэ электростанцхэмрэ къигъэуэну илъэдэкъэщыча Трамп Дональд зэрырагъэкIуэтам, США-мрэ Иранымрэ зэращIылIэну зэгурыIуэныгъэм елэжьынухэр мэлыжьыхьым и I0-м зэрызэIущIэнум дытопсэлъыхь.
«США-р Ираным ныжэбэ еуэну пIэрэ?» - жаIэу, дунейпсо цIыхубэр КъуэкIыпIэ Гъунэгъум щекIуэкI зэпэщIэтыныгъэм кIэлъыплъырт мэлыжьыхьым и 7-м. Американ президентым псэлъэкIэ ищIэу щытамэ, «и бзэм IэфI къыщIэнэжакъым» жытIэнт, Ормуз хыдэуапIэр Iуригъэхыжын папщIэ. АрщхьэкIэ нобэ жиIэр пщэдей жызымыIэж, и щхьэм къищхьэрыуэнкIи хъунур мыгурыIуэгъуэ Трамп Израилым и жыIэм щхьэхуимыту персхэм къыщIашащ. Аращ икIи, шэч закъуи хэмылъу, Ираныр мы зауэ кIэщIым щытекIуауэ къыщIалъытэр. Ормуз хыдэуапIэр Iуахыжын зэрамыдам нэмыщI, ираныдзэм Америкэм зыщIигъэщIагъуэ «Ф-35» дзэ кхъухьлъатэр къриудыхри, кхъухьлъатэзехуитIым я зыр гъэру иубыдащ. ИкIуэтын мурад зэрамыIэр, зыр яукIмэ, адрейр абы и пIэ къызэриувэнур, Iэщэ зэракуэдыр, американыдзэм щыщ бжыгъэшхуэ гъэру зэраIыгъыр къагъэнаIуэу, зи Хэкур фIыуэ зылъагъуж персхэм щапхъэ дахэ куэд далъэгъуащ мы махуэхэм.
«Ираным тепщэгъуэщIэ щыдогъэув, зэгурыIуэныгъэ идогъэкIуэкI», - жиIэу, Трамп пцIы Iэрамэ зыбжанэ иупса щхьэкIэ, Ираным и президент Пезешкиан Масуд и тепщэгъуэр «информацэ зауэми» щытекIуауэ жыпIэ хъунущ, апхуэдизкIэ ахэр жьакIуэрэ шэрыуэу бийм къипсэлъ псоми пэджэжахэщи. Уеблэмэ гъубжым къагъэуэну зыхужаIа «Лъэмыж хужьым» цIыхухъухэм я гъусэу сабийхэри цIыхубзхэри я Iэпэхэр зэрыIыгъыу тетащ, ди Хэкум къыщыщIыр дэри къытщрещI, жыхуаIэу, я унафэщIхэм ядэщIу.
Арагъэнщ Пезешкиан щIыжиIар: «Ираным ис цIыху мелуан 92-р хьэзырщ я Хэкум папщIэ я псэр ятыну».
«Лъэмыжхэр къагъауэу щытми, ахэр щIэрыщIэу пхуэухуэжынущ, - екIуу пэджэжащ Трамп и псалъэ кунэфхэм Ираным хамэ къэрал IуэхухэмкIэ и министр Аракчи Аббас. – Ауэ зэи зэрамыгъэпэщыжыфынур Америкэм и напэ текIамрэ и пщIэ ехуэхамрэщ».
Иран зауэм зэрыщIидзэу, Трамп и хэхыныгъэм жыджэру хэта, американ журналист цIэрыIуэ Карлсон Такер американ президентым и гупым къыхихужащ, зэрымызахуэр жримыгъэIэну хэту. Иужьрейуэ къыщыпсалъэм, Трамп ухуэбэлэрыгъ зэрымыхъунур, я тепщэм гупсысэшхуэ зэримыIэр къыхигъэщу псэлъащ журналистыр. «Лъэмыжхэмрэ электростанцхэмрэ зэтеткъутэмэ, дэ зэран дызыхуэхъунур ираныдзэракъым, уэздыгъэншэу яхуэмыхъумэну сабий къалъхугъащIэхэрщ, гъуэгум ирикIуэ цIыху къызэрыгуэкIхэрщ». Карлсон игу къигъэкIыжащ Трамп и къулыкъум щытеувэ дауэдапщэм Инджылым и Iэр трилъхьауэ зэрыщымытар. «И щхьэгъусэр къыбгъэдэтащ абы, Инджылыр иIыгъыу, ауэ езым и Iэр тхылъым трилъхьакъым». Карлсон зи гум къипсэлъыкI американ цIыху мин 14, штат 50-м къикIахэу, мэлыжьыхьым и 5-м уэрамым къыдыхьат, президентыр трагъэкIыныр яфIэзахуэу.
Ираным иращIылIа зауэм къэдгъэзэжмэ, мэлыжьыхьым и 8-м наIуэ хъуакIэщ Америкэм Ираным къыхуигъэува унафэхэр къызэрищтар. ЛъэныкъуитIым я зэхуакум дэлэлу къыдэувар Китайм едаIуэ Пакистанырщ. «Пакистаным и президент Шериф Шэхьбаз и лъэIукIэ мафIэ зэхэуэр къыдогъэувыIэ, Ираным икIэщIыпIэкIэ Ормуз хыдэуапIэр зэIуихыжыныр пэдубыду», - иритхащ Трамп и хъыбарегъэщIапIэм. Езы Ираным мыхэр еукъуэдий: Ормуз хыдэуапIэр зэIуахыжынущ, ауэ абдежым блэкI кхъухь къэс доллар мелуанитI Iахынущ хыдэуапIэм и унафэр зыIэщIэлъ Иранымрэ Оманымрэ. США-р афIэкIа зэи Ираным темыуэну шэсыпIэ йоувэ. Ураным елэжьыну хуит ящI. Санкцэ хуагъэувахэр щхьэщахыж. ООН-м ШынагъуэншагъэмкIэ и советым и унафэхэм я пIалъэр икIауэ къалъытэ. Ираным щызэхакъута ухуэныгъэхэм я уасэр иратыж. Америкэм и дзэр щIыналъэм кърешыжыпэ. МафIэ зэхэуэ псори къагъэувыIэ.
Ираным теуэнымкIэ Трамп акъылэгъу къыхуэхъуа Пентагоным и унафэщI Хегсет Пит и къулыкъум трагъэкIынкIи хъунущ. «Америкэм уринапэтехщ уэ, чэфу лэжьапIэм укъакIуэу», - нахуэу зыжраIа къулыкъущIэм махуэ куэд щихьыжыну фэ теткъым и IэнатIэм. Хегсетщ жызыIауэ щытар: «Суннитми шиитми, муслъымэн псори дэ ди бийщ». ГъэщIэгъуэну а псалъэхэм пэджэжат Тыркум щыщ Iимам гуэр, «шиитхэм зыри яхудиIуэхукъым» жызыIахэр игъэукIытэу: «Сыту емыкIу апхуэдэу жызыIэ Iимамхэм ящIэр. Пентагоным и унафэщIым къыгурыIуар фэ къывгурыIуакъым!»
Зи цIэр фIыкIэ къиIуапхъэ цIыху куэд утыкум къихьащ мы зэпэщIэтыныгъэр екIуэкIыху. Дауэрэ хъуами, дунейм цIыху губзыгъэу тетыр Ираным къызэрыщхьэщыжам мамырыгъэр гъунэгъу къищIащ.
