Тюмень къалэдэсхэм гъатхэпэм и 14-м зыкъаIэтри, я унафэщIхэм зэрахуэмыарэзыр къагъэнаIуэу, уэрамым къыдыхьахэщ. Щхьэусыгъуэр -коммунальнэ Iуэхутхьэбзэхэм я уасэхэр егъэлеяуэ зэрыдрагъэуеярщ, къэувыIэнуи мурад зэрамыIэрщ.
«Зы пэш закъуэ фIэкIа мыхъу си фэтэрым щхьэкIэ, мазэ къэс сом мини 6-м щIигъу изот. Мыбдежым къекIуэлIахэри сэ схуэдэщ, апхуэдиз ахъшэ зыми итыфынукъым», - жеIэ къызэхуэса цIыхубзхэм я зым. - «Водоканал», «Суэнко», «Устэк» IуэхущIапIэхэр зыгъэлажьэхэм мелард бжыгъэкIэ ахъшэ къалэжь, армырми зи жыпыр «гъуанэ» пенсионерхэм я жыпхэм иIэбэурэ».
ПэкIум къыдэкIахэм Тюмень и Къэрал антимонопольнэ къулыкъущIапIэр (ФАС) къыхураджэрт унапщIэм махуэ къэс хагъэхъуэн хьэлыр хуамыдэну, уасэхэр къагъэувыIэну. 2026 гъэм къриубыдэу, Тюмень областым абыхэм процент 30-кIэ щыхагъэхъуащ. ЯпэщIыкIэ щIышылэм проценти 2-кIэ къаIэтащ уасэхэр, иджы жэпуэгъуэ хэхыныгъэхэр зэрызэфIэкыу, аргуэру хагъэхъуэнущ.
Тюмендэсхэм лIыгъэ нэхъыбэ зэраIэр къагъэлъэгъуа щхьэкIэ, апхуэдэ утыку пхуихьэн цIыху куэд бгъуэтынукъым. Мыхэри я областым щылажьэ коммунист партым къыкъуэгушхукIауэ аркъудейщ. Ауэ щыхъукIэ, унапщIэр щафIэмыкуэд щIыпIэрэ щIыналъэрэ бгъуэтыну къыщIэкIынкъым, сыту жыпIэмэ, тхьэусыхафэхэр дэнэ лъэныкъуэкIи къоIукI, цIыхухэм жаIэм тегъэщIапIэ имыIэуи щыткъым.
Илъэсым зэрыщIидзэу, зэрыкъэралу псым и уасэр щыхагъэхъуауэ къокIуэкI. КъинэмыщIауэ, псыр къызэрапщ Iэмэпсымэ тезымыгъэувахэм тралъхьэ тезырыр иджыри къэс хуэзэм нэхърэ 1,5-кIэ ягъэбагъуэу щытамэ, иджы ар зэуэ хуэдитIкIэ хагъахъуэри, «3» мардэр трагъэуващ. Фи нэгу къыщIэвгъэхьэт: цIыхум псы счётчик зэрытригъэувэн ахъшэ иIэкъыми, и щIыхуэр нэхъыбэж зыщIын бжыгъэм хуагъакIуэ.
Апхуэдэ щIыкIэу щIыуэпсым и хъугъуэфIыгъуэ псыр ямыгъэкIуэд хуэдэу жаIэ. ЗэрыгурыIуэгъуэщи, иджыри къэс псым и уасэр ептмэ зэфIэкIыу щытамэ, иджы счётчик ящэнуи Iэмал ептын хуейщ.
Псы уасэм зэрыхагъэхъуам иризэгуэпа къудей мыхъуу, ар захуагъэу зэрыщымытыр утыку кърихьащ щIэх-щIэхыу зи гугъу тщIы осетин депутат Дидаров Сослан. «Къэралым псы уасэм зэрыхигъэхъуар гурыIуэгъуэщ, ауэ дэ дыщыпсэу щIыпIэм ар хуиту къыщыщIож, щIыналъэ псори щызэмыщхькIэ, Iэмал хэха гуэр къытхуамыгъуэтыфыну пIэрэ Осетие Ищхъэрэ-Аланием и «Водоканал»-м, Тхьэм къыдита мы псым и уасэм дримыщIыкIын хуэдэу?» - жиIэри, щIалэр утыку къихьати, бэлыхь зыхидзэжауэ къыщIэкIащ. ЯпэщIыкIэ республикэм и «Водоканал»-м и лэжьакIуэ псоми унафэ зэрыхуащIар наIуэу, щIалэм и псалъэхэу «Псыр Тхьэм къыдитащ» щыжиIэ пычыгъуэр къыхапхъуэтыкIри, я телефон статусхэм трагъэуващ. Абы и ужьым иту, псэупIэ-коммунальнэ хозяйствэм и министрыр жиIэр къыдэзыIыгъ гуп и гъусэу къэпсэлъащ: «Дидаровыр щIалэщ, лэжьэныгущ, езыр «Водоканал»-м и нэхъыщхьэу дгъэувынщ, кърекIуэ». Апхуэдэ щIыкIэу къэхъея къаугъэм, дауи, зрагъэубгъуакъым. Ауэ щIалэ къимыкIуэтыр Мэзкуу кIуэщ, Мишустин Михаилрэ УФ-м и псэупIэ-коммунальнэ хозяйствэмкIэ и министрымрэ захуигъазэри, я республикэм дэчых гуэр хуащI зэрыхъунур къагуригъэIуащ. КъызэрыщIэкIымкIэ, щIыналъэ псори зэщхькъым, псори хэхыпщIэ бжыгъэкIи зэтехуэу щытын хуейкъым.
Нэхъ гъэщIэгъуэныжу зы хъыбар. Урысейм и ФАС-м къэпщытэныгъэшхуэ иригъэкIуэкIа къудейщ мы махуэхэм. КъызэрыщIэкIамкIэ, 2023 - 2025 гъэхэм къриубыдэу, цIыхухэм коммунальнэ Iуэхутхьэбзэ уасэу иратын хуейм нэхърэ сом меларди 103-кIэ нэхъыбэ ирагъэтауэ къыщIэкIащ, унапщIэхэр къыхахыну зи къалэн IуэхущIапIэхэм ахэр езыхэр зэрыхуейм хуэдэ дыдэу хагъахъуэурэ. 2025 гъэм и закъуэ лейуэ сом мелард 50,3-рэ хуэзащ. Нэхъыбэ дыдэу цIыхухэм IэщIагъэкIар уэздыгъэ уасэрщ, абы лейуэ сом мелард 25,22-рэ кIуащ. ПхъэнкIий дэшыпщIэм нэпцIу тралъхьар сом мелард 11,82-м щIегъу. Унэхэр зэрагъэхуабэм лейуэ сом меларди 10,85-рэ хуэзащ, псы уасэ нэпцIу сом меларди 2,43-рэ кIэщIатхауэ къыщIэкIащ. ФАС-м и унафэщI Артемьев Игорь мы Iуэхум куэд щIауэ топсэлъыхь. Нэхъ пасэуи абы жиIауэ щытащ: «ЦIыхухэм хуащIэ Iуэхутхьэбзэм проценти 100-кIэ щIигъу и уасэ Iах. ЩIыхуэ ттелъ зэпыту, коммунальнэ IуэхущIапIэхэм ди хьэтыр ялъагъу хуэдэу жызыIэхэр щоуэ. Куэд щIащ абыхэм дэ къытхуащIэм и уасэ зыбжанэ етту дызэресэрэ. Дэ гугъу дехьыху, езыхэм ресторанхэр къызэIуах, зыгъэпсэхупIэхэр яухуэ. Iуэхур зэхэдгъэкIыну дызэрыхуежьэу, дэтхэнэ IуэхущIапIэми зыгуэрым и къуэ цIыкIу щылажьэу къыщIокI».
Махуэ щIагъуэ дэкIыркъым, мыпхуэдэ IуэхущIапIэм и унафэщIым къимылэжьа зрихьэлIауэ къыщIэкIащ жамыIэу. Ауэ щыхъукIэ, зэи апхуэдэ IуэхущIапIэм къыщагъуэтыжар цIыхухэм ятыпхъэ уасэм хагъэкIыжыркъым. Мы къэпщытэныгъэм къигъэлъэгъуам иужькIи шэчышхуэ щыIэщ цIыхухэм «щIыхуэ фтелъкъым» жраIэну. Къэралым къыбгъэдэкI псори зэрызахуэм шэчышхуэ хэлъыну къыщIэкIынтэкъым, хабзэщIэ къэзыщтэхэр цIыхум и гуащIэдэкIым щысхьыным я гупсысэр траухуэфу щытамэ.
