Макъамэ гъуазджэр зыгъэбея

ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым щIышылэм и 30-м фэеплъ пшыхь щекIуэкIащ. Ар къызэрагъэпэщащ УФ-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, КъБР-м и цӀыхубэ артист,  КъБР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат, адыгэ макъамэ гъуазджэм и лъабжьэр зыгъэтIылъахэм ящыщ, этномузыковед телъыджэ, уэрэджыӀакӀуэ цӀэрыӀуэ Бэрэгъун Владимир къыщалъхуа махуэм ирихьэлIэу.

 Театрым и щIыхьэпIэм щагъэуват артистым и гъащIэмрэ гуащIэмрэ ятеухуа гъэлъэгъуэныгъэ. Абы хагъэхьащ Бэрэгъуным и унагъуэм, ныбжьэгъухэмрэ лэжьэгъухэмрэ я гъусэу трахауэ щыта сурэтхэр, и лэжьыгъэхэм ятеухуа эскизхэр.

 Пшыхьыр ирагъэкIуэкIащ ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и артисткэ Тхьэщыгъуей Жаннэрэ Музыкэ театрым и уэрэджыIакIуэ, актёр Теунэ Джэмалрэ. Зэхыхьэр щыщIидзэм экранымкIэ къагъэлъэгъуащ Бэрэгъун Владимир игъэзащIэу щыта уэрэдхэм щыщ.

- Къэбэрдей-Балъкъэрым и лъэпкъ макъамэ щэнхабзэм, IуэрыIуатэм хэлъхьэныгъэ ин хуэзыщIахэм, а унэтIыныгъэхэм лъэужьыфI къыщызыгъэнахэм ящыщ зыщ Бэрэгъун Владимир. ЩIэныгъэ къэхутэныгъэ лэжьыгъэхэр иригъэкIуэкIми, адыгэ IуэрыIуатэр зи лъабжьэ пасэрей уэрэдыжьхэр игъэзащIэми, КъБР-м и Къэрал филармонием илъэс куэдкIэ и  унафэщI къулыкъум щыпэрытами, адыгэ макъамэ щэнхабзэм и хъугъуэфIыгъуэхэр хъумэнымрэ зегъэужьынымрэ ар хуэлэжьащ, – жиIащ КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин. – Кэнжэ къуажэм къыдэкIа щIалэр пасэу уэрэд жыIэным дихьэхат. Саратов къалэм Собинов Леонид и цIэр зезыхьэ и консерваторэр 1969 гъэм къиуха нэужь, ар КъБР-м и Музыкэ театрым и уэрэджыIакIуэ хъуащ. Оперэ партие нэхъ гугъухэм ящыщу 19 игъэзэщIащ, классикэ, иджырей лэжьыгъэхэр къызэщIиубыдэу. Апхуэдэу щIыналъэм и оперэ гъуазджэми хэлъхьэныгъэ хуищIащ. Абы къыдэкIуэу, Бэрэгъуным уэрэд, балладэ, романс щэ бжыгъэхэр иригъэтхащ. Ахэр радиомрэ телевиденэмкIэ къатырт, пластинкэхэм тету къыдэкIырт. Нэхъыжьхэм ящIэж республикэ радиомкIэ къату щыта и уэрэдхэм яIа щIэупщIэр. Ар цIыху гу къабзэу, артист щэджащэу, щапхъэу щытащ. ЦIыхубэ артистым и фэеплъым пщIэ хуэфщIу фыкъызэрыкIуам папщIэ фIыщIэ фхузощI.

Бэрэгъун Владимир яхэтащ дуней псом щагъэлъапIэ еджагъэшхуэ Гиппиус Евгений, КъардэнгъущI Зырамыку, нэгъуэщIхэми зэдатха «Народные песни и инструментальные наигрыши адыгов» («Адыгэ уэрэдхэмрэ пшыналъэхэмрэ») томищ хъу тхылъыр зыгъэхьэзырахэм. «Музыкальный фольклор черкесов (адыгов)» тхылъыр, нотэ транскрипцэр щIыгъужу Владимир игъэхьэзырауэ щытар, езыр дунейм ехыжа нэужь къыдагъэкIащ.

Филологие щIэныгъэхэмкIэ доктор, КъБР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ къэрал институтым адыгэ IуэрыIуатэмкIэ и къудамэм и щIэныгъэлI нэхъыщхьэ Гъут Iэдэм жиIащ Бэрэгъуным лъэпкъ макъамэ щэнхабзэм хуищIа хэлъхьэныгъэр, цIыхубэ уэрэдхэм хуиIа бгъэдыхьэкIэр, къапщтэмэ, цIыхубэ, профессиональнэ гъэзэщIэкIэхэр зэхиухуэнэфу зэрыщытар, и лъэпкъ лъагъуныгъэр къызэрылъытэгъуейр, абыхэмкIэ Владимир хуэбгъадэ хъун зэрыщымыIэр.

УФ-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, КъБР-м и цIыхубэ артист, КъБР-м и Композиторхэм я зэгухьэныгъэм и правленэм и унафэщI, усакIуэ ХьэIупэ ДжэбрэIил тепсэлъыхьащ пщIэшхуэ я зэхуаку дэлъу, зэныбжьэгъу пэжу Владимиррэ абырэ илъэс куэдкIэ зэрыдэлэжьам, ноби зэрыщымыгъупщэм, Бэрэгъуным лъэпкъым хуищIар къалъытэу, и фэеплъ хуагъэувауэ илъагъуну зэрыщIэхъуэпсым.

УФ-м и цIыхубэ артисткэ, КъБР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и артисткэ, КъБР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат, ГъуазджэхэмкIэ Кавказ Ищхъэрэ къэрал институтым и кафедрэм и унафэщI, профессор Гъэсашэ Наталье тепсэлъыхьащ Бэрэгъун Владимир цIыху гуапэу ягу къызэринам, утыку щиткIи концерт ятыну гастроль щыкIуэкIи дэлъху пэлъытэу къызэрыхущытам, куэдрэ зэрызэдэлэжьам.

Наталье и гукъэкIыжхэм къыпищащ Владимир и лэжьэгъуу щыта, КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ, КъШР-м и цIыхубэ артисткэ, Щэнхабзэмрэ гъуазджэхэмкIэ колледжым щезыгъаджэ Таукеновэ Галинэ. Абыи жиIащ Бэрэгъуныр цIыхуфIу, артист Iэзэу зэрыщытар, нэжэгужэу утыку зэритар, макъамэ щэнхабзэм хэлъхьэныгъэфI зэрыхуищIар, и макъ дахэр ягу къызэринар.

Кэнжэ къуажэ администрацэм и Iэтащхьэ Степан Эдуард и псалъэм къыхигъэщащ щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ я зыужьыныгъэр зыгъэбея, цIыхубэм фIыкIэ ягу къина Бэрэгъун Владимир и гъащIэмрэ гуащIэмрэ зэрыригушхуэр.

Бэрэгъун Владимир и шыпхъу нэхъыжьым ипхъу Махуэ Равидэ и гугъу ищIащ и анэмрэ абырэ яку дэлъа зэхущытыкIэ дахэхэм икIи фIыщIэ яхуищIащ пшыхьым зыкърезыгъэхьэлIахэмрэ ар къызэзыгъэпэщахэмрэ.

Пшыхьым щагъэлъэгъуащ Вэрокъуэ Владимир 1985 гъэм триха, Бэрэгъун Владимир ХьэтиякIуэм и ролыр щигъэзэщIа «Свадьба на Тереке» фильмым щыщ пычыгъуэ. Зэхыхьэр ягъэдэхащ Музыкэ театрым и хорым и уэрэджыIакIуэхэм, ГъуазджэхэмкIэ Кавказ Ищхъэрэ институтым Щэнхабзэмрэ гъуазджэхэмкIэ и колледжым и уэрэджыIакIуэхэм (художественнэ унафэщIыр КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ Къашыргъэ Мадинэщ), «Терчанка», «Нартхасэ», «Нал цIыкIу» цIыхубэ къэфакIуэ ансамблхэм.

          ТЕКIУЖЬ Заретэ.