Литературэ

Къэрэшей таурыхъ

КъызыхэкIа лъэпкъым игури и псэри етауэ хуэлэжьа, адыгэ IуэрыIуатэр зэхуэхьэсыжыным еш жыхуаIэр имыщIэу иужь ита, Урысейм и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм хэта, Къэрэшей-Шэрджэсым щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Шэрджэс Алий итхыжахэм ящыщщ адэкIэ щыгъуазэ фызыхуэтщIынур.

ФIыщIэрэ щытхъурэ хуаIэтми, тхьэхэр хуэныкъуэщ щыхьэт. Ахэр Мардыкъуэ къолъэIу и зэфIэкIыр яригъэлъагъуну, телъыджэ гуэр я нэгу щIигъэкIыну. Мардыкъуэ и псалъэкIэ хьэршым ит вагъуэр мэбзэх, «къыкъуэкIыж» зэрыжиIэуи, къоунэхуж. Ар зылъэгъуахэм шэч къытрахьэжкъым тхьэшхуэу хахам и зэфIэкIым. 
Тхьэхэм я тхьэжу яIэта Мардыкъуэ зауэшхуэм зыхуегъэхьэзыр: шабзэр, шабзэшэр, токъмакъыр, хъыр къещтэ, жьызэпихуиблыр и гъусэщ, жьы къудамиплIыр гум щIещIэ, тебжэудзыр екъузри, йожьэ.

Дыщысабийм пщыхьэщхьэхэм щIэх-щIэхыурэ уэздыгъэр ягъэункIыфIырт. Апхуэдэ сыхьэтхэр ди гуфIэгъуэшхуэт - папэ фэтыджэн уэздыгъэр щIигъанэрти, таурыхъхэм я дунейм дыхишэрт. Нарт лIыхъужьхэр, КъуийцIыкIурэ Иныжьрэ, Мыщэ и къуэ Батыр, ШыкъумцIий, нэгъуэщI псысэхэри нэхъ телъыджэ къытщызыгъэхъур ди анэдэлъхубзэмкIэ шэрыуэу абыхэм дызэрыщIигъэдэIурагъэнут. Балигъ дыхъуами, абыхэм къытедгъэзэжурэ дыщIэдэIуну тфIэфIщ. Абыхэм яхэтщ яхэзгъэфIыкIхэри. Хэт щIэмыдэIуарэ ШыкъумцIий и «зекIуэм»? Нобэ ди гуапэу ар дигу къыдогъэкIыж.

Къаныкъуэ Заринэ «Уэсрэ Нэсрэ» зыфIища фэнтези тхылъым  пшыхь щращIэкIащ КъБР-м и илъэсищэм и щIыхькIэ яухуа паркым и галереем. Фэнтези тхылъыр сурэтхэмкIэ зыгъэщIэрэщIар модельер Сэралъп Мадинэщ.

НиплI, тхьэкIумиплI! И жьэр зэтрихмэ – мафIаер къыжьэдокI! И тхьэкIумэхэм плIащIэу зэхах! И нэхэр плIащIэу жанщ! Тхьэуэ щыIэм я лейщ, лъэщщ, инщ.

Хъуэжэ и хъыбархэр удэзыхьэхыу, гукъыдэжыр къэзыIэту, ауан мащIэ зыщIэлъ Iуэхугъуэхэу хэтщ IуэрыIуатэм. Уи гум ибубыдэну тыншщ хъыбархэр, цIыхухэм яфIэфIщ, зы Iуэхугъуэ гуэр я щхьэ кърикIуамэ е гупсысэ къызэрымыкIуэ гуэр къаIуатэмэ, «Хъуэжэ нэхъей» жаIэ. Хъуэжэ и хъыбар «пIаскIуэхэр» зэм щапхъэ екIуу къыбохь, зэм укъагъэуIэбжь, зэм гушыIэ дахэщи, уи гум къонэ, зэми щIагъыбзэу щIэлъыр уогъэщIагъуэ. Хъуэжэ къыпекIуэкIыкIэ ищIэу, хьилагъи хэлъу, хэлъэт къылъыкъуэкIыу щыболъагъу абы и хъыбархэм.

Ащырым и пщышхуэу АщырбынылI щыпсэуа уардэунэ щэщэжам и лъабжьэм къыщIахауэ щытащ дунейр къызэригъэщIамрэ абы и ухуэкIэмрэ къэзыIуатэ, мывиблым тедза гъущIынэтхыр. «Уафэр щымыджэмыпцIэу» псалъэхэмкIэ къригъажьэ а тхыгъэр илъэс 4000 ипэкIэ ятхауэ хуагъэфащэ, илъэсыщIэр къыщихьэ махуэшхуэм ирихьэлIэу тхьэунэхэм щеджэу зэрахьэу.

Гупсысэ куу, купщIэшхуэ зыхэлъщ Хьэту Пётр и тхыгъэ кIэщIхэр. Абыхэм къызэщIаубыдэ гъащIэм и лъэныкъуэ куэд икIи зи гугъу ищIыр хуиту уи нэгу къыщIагъэхьэу гъэпсащ. Абыхэм ящыщ зыбжанэм фыщыдогъэгъуазэ.

*  *  *

Алыхьым цIыху къыхэкIын и гугъэу, цIыху сурэтым иту дунейм Iэджэ къытрегъэхьэ, арщхьэкIэ и нэхъыбапIэр хьэ, кхъуэ, нэгъуэщI хьэкIэкхъуэкIэ, Iэщ лIэужьыгъуэ, уеблэмэ хьэпщхупщ хъуауэ и пащхьэ йохьэж.

*  *  *