Календарь событий

10 августа 2026

Гъуэгухэм я фIагъми елъытащ

«Ифраструктура жизни» лъэпкъ проектым хыхьэу, Къэбэрдей-Балъкъэрым и Старэ Шэрэдж – Жэмтхьэлэ – Сукан-Суу автомобиль зекIуапIэр иджырей мардэхэм къитIасэу зэгъэпэщыжыным ехьэлIа лэжьыгъэхэм я иужьрей Iыхьэри и кIэм нагъэсащ. АтIэми, гъуэгум а и пакIэм къуажэхэу Псыгуэнсурэ Старэ Шэрэджрэ зэпещIэ. 
Ар зэрагъэпэщыж иджырей мардэхэм къигъэтIасэу. Лэжьыгъэхэр 2019 гъэ лъандэрэ  йокIуэкI. 

ЦIыхум и гущIэлъапсэм нэплъыс тхакIуэ

Нало Ахьмэдхъан къызэралъхурэ нобэ илъэси 105-рэ ирокъу 
 Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ тхакIуэ Нало Ахьмэдхъан Хьэмырзэ и къуэр Лэскэн районым хыхьэ Хьэтуей къуажэм къыщалъхуащ 1921 гъэм шыщхьэIум и 10-м. Къэбэрдей-Балъкъэр педрабфакыр къиухащ. I94I гъэм щыщIэдзауэ Совет Армэм къулыкъу щищIащ, зауэшхуэр къыщыхъеям Ахьмэдхъан фронтым кIуащ. 

ЛIыхъужь цIэр хуэфащэт

Хэку зауэшхуэр зэриухрэ илъэс куэд дэкIыжами, абы лIыгъэрэ хахуагъэрэ къыщагъэлъагъуэу хэтахэм я цIэхэр нобэми къагъуэтыж. 20I5 гъэм и гъатхэпэм УФ-м ЗыхъумэжыныгъэмкIэ и министрествэм и сайтым къралъхьат Бахъсэн районым щыщ цIыхуи 4-м я дэфтэрхэр. Ахэр Совет Союзым и ЛIыхъужь цIэр къыфIащын папщIэ ягъэлъэгъуауэ арат, ауэ щхьэусыгъуэ зэхуэмыдэхэм къыхэкIыу иджыри къыздэсым гъэзэщIа хъуатэкъым. Зи гугъу тщIы ди лъахэгъу лIыхъужьхэм ящыщщ Шорэ Музэчыр Талъостэн и къуэр. Ар 1917 гъэм мазаем и 3-м Бахъсэн районым хыхьэ Куба къуажэм къыщалъхуащ.

Налшык «гу пцIанэу», гугъэшхуэхэр хэлъу

Пщэдджыжьым къалэр къыщыуш къудейм щегъэжьауэ пщыхьэщхьэм уэрамхэмрэ зыгъэпсэхупIэхэмрэ къызэрызэщIэлыдэм щыщIэкIыжу ди нэгу щIегъэкI иджыблагъэ Налшык щагъэлъэгъуа «Влюбиться за один день: Нальчик» документальнэ фильмым. 
Уэрамхэр зэрызэлъыIуахым, шей ефапIэхэм я бжэхэр къызэрызэIуахым, жыг хадэм къызэрыщажыхьым дыхэплъэурэ хуэмурэ къалэр къоуш, адэкIэ махуэ лэжьыгъэм щIедзэри, ухуэныгъэхэр зэрыщекIуэкIым, санаторэхэм зэрызыщагъэпсэхум дыхоплъэ. 

«УЭРЩ СИ ДАМЭР»

«ТхакIуэ, усакIуэ ШэджыхьэщIэ Хьэмыщэ и къалэмыпэм рассказ, повесть, гушыIэ куэд зэIэпытхыу, тфIэгъэщIэгъуэну деджэу къыщIэкIащ. Хэт зымыщIэжыр «ХьэмлатIиф, къэгъэзэж», «Блыщхьэ пщIондэ дыпсэуатэмэ», «Фыщымысхь гъунэгъум» и гушыIэ рассказхэр?! Ещхьыркъабзэу, узэIэпашэу, зэ уеджакIэ уи псэм зимыгъэнщIу усэ дапщэ итха?! Дауи, ахэр композиторхэм гулъытэншэ ящIакъым. Абыхэм ящыщ куэд уэрэд хъуауэ ди дыщэ фондым хэлъщ, - щыжеIэ «Зы уэрэдым и хъыбар» нэтыным КIунтIыщ-ХьэпцIэ Аннэ.

ЩIэныгъэм зэрызиужьым и нэщэнэу

Уахэ щIэншэм къыщыхъу-къыщыщIэхэм сытым дежи якIэлъыплъ астрономхэм жаIэм тетщIыхьмэ, гъуни нэзи зыдамылъагъуэ, нэм къыхуэмыубыд хьэршым, дызэсэжам емыщхьу, зэманым къыщриIуэнтIэкIыж, IукIуэтам къыщигъэзэж къинэмыщI Дуней (КъэщIыгъэ) абрагъуэхэри зэрыщыIэм шэч хэлъкъым. 
США-м и «NASA» уахэхутэ IэнатIэм щылажьэхэм зэрытрагъэчыныхьымкIэ, зэхуэмыдэ Дунейхэр астрономхэм «Къэлындышхуэ» («Большой взрыв») жыхуаIэ къэхъугъэ абрагъуэм и Iэужьщ, зэщхьэщидзми къыдэунэхуауэ. 

НОБЭ

ШыщхьэуIум и 10, блыщхьэ
1921 гъэм къалъхуащ КъБР-м и цIыхубэ тхакIуэ, щIэныгъэлI Нало Ахьмэдхъан.
1929 гъэм къалъхуащ КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Емуз Гъузер.
1930 гъэм къалъхуащ къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ, «Горянка» газетым и япэ редактор нэхъыщхьэу щыта Сэбаншы Розэ.
1930 гъэм къалъхуащ литературэдж, Дагъыстэным щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ Ержыб Аслъэн.

УащIыдэплъеин ябгъэдэлъщ

ТопджэгумкIэ дунейпсо зэхьэзэхуэм и кIэух зэпеуэр иухакIэщ. Гъэ къэси хуэдэу, утыкушхуэм хьэл зэхуэмыдэ куэд къигъэнэIуащ, гу ялъыптэху, щапхъэ щIатепхын ядэплъагъуу.