Календарь событий

13 июля 2026

Бай Галинэ и лэжьыгъэхэр

КъБР-м и Лъэпкъ музейм япэу утыку къыщрахьащ КъБКъУ-м Математикэмрэ естественнэ щIэныгъэхэмкIэ и институтым наносистемэ физикэмкIэ и кафедрэм и инженер нэхъыщхьэ Бай Галинэ и «Ода республике» выставкэр. 

ГъащIэ гуэр щыIамэ арат

Дызытес планетэм хуагъадэу ди Дыгъэм и къэухьыр къэзылъэтыхьхэм къинэмыщIа, астрономхэм хьэрш пхыдзам зыщызыгъазэу гу зылъатэ уафэщIхэм зэреджэр «экзопланетэщ». «Экзо» псалъэр «и щIыбкIэ щыIэ» мыхьэнэр къызэрыкIщ, пасэрей алыджыбзэм къытехъукIащ. Абы щыгъуэми, ЩIы Хъурейм ирагъэщхьу астрономхэм къахутэм я бжыгъэм хэхъуэ зэпытщ. 

ФIыщIэрэ щытхъурэ иIэу

Мы гъэм илъэс 20 мэхъу Дзэ-Тенджыз флотым и махуэр ди къэралым щыгъэлъэпIэнур зэрагъэуврэ. Бадзэуэгъуэм и кIэухым траухуа а махуэщIыр Iэтыныр къыхалъхьауэ щытащ 2006 гъэм, куэд дэмыкIыуи Iуэхум тещIыхьа унафэ щхьэхуэм Iэ тридзауэ щытащ Урысей Федерацэм и Президентым. Абы лъандэрэ ар Iэтауэ ягъэлъапIэ Дзэ-Тенджыз флотым къулыкъу щызыщIахэм, ноби ар езыхьэкIхэм, флотым зи гъащIэр епхауэ псэухэм. 

ЩIыналъэхэм я мызакъуэу, лъэпкъри зэпещIэ

Хэгъэгу зыужьыныгъэр нэхъыбэу зэлъытамкIэ щеупщIым, дуней псом цIэрыIуэ щыхъуа экономист гуэрым ар цIыхумрэ гъуэгумрэ зэрелъытар зэуэ жиIэгъат. Абы къыхигъэщат цIыхухэр зэлъэмыIэсмэ, щIыпIэхэм экономикэ и лъэныкъуэкIэ зэрызамыузэщIынур, псынщIэу икIи гугъуехь хэмылъу Iуэхухэр зэфIахын щхьэкIэ, гъуэгухэм я зэIузэпэщагъым и мыхьэнэми тригъэщIат. Иджырей дунейм и зыужьыкIэм ущыкIэлъыплъкIэ, щIэныгъэлIым зи гугъу ищIа гъуэгухэр ипэжыпIэкIэ стратегие мыхьэнэ зиIэ Iуэхугъуэу зэрыщытыр хьэкъ тщохъу.

Езым и лъагъуэ хишыжащ

Художественнэ творчествэми жылагъуэ лэжьыгъэхэми ехъулIэныгъэфI щызиIа Мэзыхьэ Борис лъэпкъ литературэм, щэнхабзэм хэлъхьэныгъэфI хуищIащ. Абы щыхьэт техъуэ псалъэ куэд хужаIащ тхакIуэм. Абыхэм ящыщщ зыщ илъэс куэдкIэ адыгэбзэмрэ литературэмкIэ курыт школым егъэджакIуэу щылэжьа Щхьэныкъуэ Мусэбий и тхыгъэр.

УнэIутым и псалъэкIэ

«Адыгэ уэрэдыжьхэр» тхылъым къитхыжащ хъыбар гъэщIэгъуэн, къэбэрдейхэм я тхыдэм щыщ зы Iыхьэ цIыкIу къигъэлъэгъуэжу. Зэреджэри «Къэбэрдейхэм цеипхъэжь джанэр зэрызыщахам и хъыбарщ». А зэманым Талъостэней щIыжаIэ Жанхъуэт и къуэ Талъостэн и пщыгъуэт. Ар Беслъэн пцIапцIэ ипэкIэ пщы нэхъыжьу тетат. 

ГъащIэм сабиигъуэм къыщыщIедзэ

Махуэ зыбжанэщ дэкIар ди къэралым Унагъуэм, лъагъуныгъэм, зэхуэпэжыныгъэм и махуэр зэрыщагъэлъапIэрэ. ГъащIэм нэхъ IэфIу, мынэхъэ нэхъ зиIэу хэт, дэтхэнэ зыми къежьапIэ тхуэхъу анэ куэщIымрэ адэ гулъытэмрэ я деж дегъэгъэзэж мы махуэм. Арагъэнщ абы япэ игъэщыпхъэ нэгъуэщI махуэщI щыIэу ди фIэщ щIэмыхъур. 

ЛIэужьыр бжьиблкIэ мауэ

«Преемственность гордости» псалъэ зэпхар адыгэбзэм къыщибгъэзагъэкIэ, зыгуэр кIэрыху къыщIэкIынщ, ауэ и мыхьэнэм къыхэхъуэр нэхъыбэщ. Аращ Хьэгъэжей Хьэдил фIэщыгъэ хуищIар Къэбэрдей-Балъкъэрым и мызакъуэу, Урысейми, хамэ къэралхэми фIыуэ къыщацIыху и адэшхуэм и къуэш Хьэгъэжей ТIалэрэ абы и къуэ Джонсонрэ ятеухуа и тхылъым. 

НОБЭ

Бадзэуэгъуэм и 13, блыщхьэ

Акъылым зезыгъэужь джэгукIэхэм я дунейпсо махуэщ
1937 гъэм
къалъхуащ адыгэ усакIуэ, тхакIуэ, журналист, «Адыгэ псалъэ» газетым жэуап зыхь и секретарым и къуэдзэу илъэс куэдкIэ лэжьа Брай Адэлбий.
1972 гъэм къалъхуащ сурэтыщI-график, Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ художник Пащт-Хъан Алим.

Дунейм и щытыкIэнур