Календарь событий

24 апреля 2026

КъэхъукъащIэ шынагъуэхэр

Радиацэмрэ нэгъуэщI къэхъукъащIэхэмрэ къарикIуахэр гъэкIуэдыжыным хэтахэмрэ абы хэкIуэдахэмрэ я махуэщ мэлыжьыхьым и 26-р
 
Зэман зэхуэмыдэхэм къэрал зыбжанэм щекIуэкIащ радиацэ къэхъукъащIэ инхэр: СССР-м, США-м, Японием. 
СССР-м:

ГъащIэм тетхыкIа новеллэхэр

Философскэ гупсысэ куукIэ гъэнщIащ IутIыж Борис и новеллэхэр. ГъащIэм упщIэ куэд къегъэув цIыхур зэрыщытын хуейм, ищIапхъэм, фIымрэ емрэ зэрызэхигъэкIыну щIыкIэм теухуауэ. Абыхэм я жэуапхэр хэплъагъуэнущ IутIыжым и IэдакъэщIэкIхэм. 

МэзгъэфIэнхэм дызэдегугъумэ

«Марш парков» зыфIаща Iуэхугъуэхэр 2026 гъэм мэлыжьыхьым и 17-м къыщегъэжьауэ и 26-м нэсыху къэрал 214-м щрагъэкIуэкI. Лэжьыгъэр хуэгъэзащ ЩIыуэпсым хэхауэ яхъумэ и щIыпIэхэм нэхъ лейуэ гулъытэ хуэщIыным. Мыгъэрейм дыкъызыхуриджэр «Лъахэм и псынэпсхэр - гъащIэ щызыгъэIэщ!» («Родная природа – источник воды для жизни!») жыхуиIэрщ.

ЦIыхум и ныбжьэгъу пэж

ЩIэныгъэм и лъахэм цIыхур хуэзышэ, лIэщIыгъуэ куэд хъуауэ къыддэгъуэгурыкIуэ, дызыгъэпэж, ди чэнджэщэгъуфI тхылъым, ахэр зытххэм я хуитыныгъэм и махуэщ мэлыжьыхьым и 23-р. 
Иджырей ныбжьыщIэхэр Интернетым тхылъым нэхъ пэIэщIэ ищIащи, щIэблэр литературэм драгъэхьэхыным теухуауэ къалэнышхуэ я пщэ дэлъщ егъэджакIуэхэм, адэ-анэхэм. ЩIэныгъэ зыбгъэдэль, гъэсэныгъэ зыгъуэта щIэблэ дыхуеймэ, литературэфIым зэрыщIэтпIыкIыным яужь дитыпхъэщ. Нэхъыщхьэращи, тхылъыр зи Iэпэгъу, абы дихьэх щIалэгъуалэ, ди гуапэ зэрыхъунщи, иджыри диIэщ. 

Адыгэ ныпым и махуэр зэдагъэлъапIэ

Адыгэ ныпым и махуэр мэлыжьыхьым и 25-м зэдагъэлъэпIэнущ ди лъэпкъэгъухэм. Абы и тхыдэ дахэр 2000 гъэм къыщожьэ. А гъэм Дунейпсо Адыгэ Хасэм и ГъэзэщIакIуэ комитетым мэлыжьыхьым и 25-р Адыгэ ныпым и махуэу игъэуващ. Ар лъэпкъ зэкъуэтыныгъэм и дамыгъэщ, 2010 гъэм щыщIэдзауи ягъэлъапIэ. Иужьрей илъэсхэм махуэшхуэр щIалэгъуалэм ягъэлъапIэ зэрыхъуар нэхъыжьхэм я гуапэу, даIыгъщ. 

Псори зы бзэкIэ дызэгуроIуэ

Лъэпкъхэм я зэкъуэтыныгъэ нэсыр къыщежьэ щIыпIэхэм ящыщщ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр. Сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, абы щызэдоджэ, щызэныбжьэгъущ, щызэкъуэтщ Балъкъэр Ипщэм къыщыщIэдзауэ Суданым нэс, Кабулым къыщыщIэдзауэ Хабаровск нэс щыщ щIалэгъуалэр.
Студентхэм фIыуэ къагуроIуэ укъызыхэкIа лъэпкъым и анэдэлъхубзэмрэ щэнхабзэмрэ фIыуэ пщIэныр адрей лъэпкъхэм я хъугъуэфIыгъуэхэр уэри къыбгурыIуэнымкIэ сэбэп зэрыхъур, лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэхэм я хабзэхэр псоми я зэхуэдэ лъапIэныгъэу зэрыщытыр. Апхуэдэ гупсысэхэмкIэ къыддэгуэшащ университетым и студентхэр: 

ГъащIэм ухуешэ уи гум илъым

Къанокъуэ Башир и къуэ Руслан и ныбжьыр мы гъэм илъэс 80 ирокъу. Ар I946 гъэм КъБАССР-м и Аруан щIыналъэм хиубыдэ Шытхьэлэ къуажэм къыщалъхуащ. 2014 гъэ лъандэрэ хэтщ «Урысейм и Художникхэм я зэгухьэныгъэм», 2017 гъэм хагъэхьащ Урысейм и Абстракционистхэм я зэгухьэныгъэм, 2019 гъэм гъатхэпэм и 26-м, ХудожествэхэмкIэ Урысей Академием и академик цIэ лъапIэр къыфIащащ. 

Фэеплъымрэ гъэсэныгъэмрэ

ТекIуэныгъэм и махуэр къоблагъэ, абы пыщIа Iуэхугъуэхэри щIагъэхуабжьэ, фэеплъ щIыпIэхэр къагъэщIэрэщIэж. Шэрэдж щIыналъэм илъэс 81-рэ ипэкIэ щекIуэкIа лъыгъажэ зауэхэм зи щхьэ хэзылъхьа щIалэхэм я фэеплъхэри мы махуэхэм зэрагъэпэщыж.

НОБЭ

Мэлыжьыхьым и 24, мэрем

ЩIалэгъуалэм я зэкъуэтыныгъэм и дунейпсо махуэщ
Лабораторэхэм къыщагъэсэбэп псэущхьэхэр хъумэным и дунейпсо махуэщ
1899 гъэм
къалъхуащ адыгэхэм я къекIуэкIыкIар зыджа, тхыдэ щIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор Кушевэ Екатеринэ.
1958 гъэм
къалъхуащ уэрэджыIакIуэ, КъБР-ми Ингушми щIыхь зиIэ я артисткэ Даур Иринэ.

Дунейм и щытыкIэнур