Календарь событий

Шэрэджыр япэщ

2025 гъэм и щIышылэм – щэкIуэгъуэм къриубыдэу Къэбэрдей-Балъкъэрым и Май, Тэрч, Бахъсэн, Шэрэдж щIыналъэхэм я мэкъумэш IуэхущIапIэхэм гъэшу къашам хагъэхъуащ, абы ипэ ита илъэсым яхузэфIэкIам елъытауэ, къитащ Кавказ Ищхъэрэм СтатистикэмкIэ и управленэм.

 А райониплIым щыщу хэхъуэ нэхъыбэ зиIэр Шэрэдж щIыналъэрщ (проценти 7,2-рэ), адэкIэ къокIуэ Майр (проценти 5,6-рэ), Тэрчыр (проценти 4), Бахъсэныр (проценти 3,3-рэ).

 Iэщыхъуэхэм зэрыжаIэмкIэ, гъэшым и куэдагъыр псом хуэмыдэу елъытащ Iэщым ират Iусыпхъэм и фIагъым.

Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь, РСФСР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат, Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ усакIуэ КIыщокъуэ Алим дунейм щехыжа махуэм ирихьэлIэу, гъэ къэси хуэдэу, пэкIу щекIуэкIащ Налшык къалэ администрацэм и гупэм къит абы и фэеплъым деж. Зэхыхьэр къызэрагъэпэщащ усакIуэшхуэр дунейм зэрехыжрэ илъэс 25-рэ щрикъум ирихьэлIэу.

ПэкIур къызэIуихащ КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин. Абы и псалъэм къыхигъэщащ республикэм исхэм фIыуэ ялъэгъуа усакIуэшхуэр ягу къагъэкIыжыну гъэ къэси абы и фэеплъым къызэрекIуалIэр.

Дыщысабийм пщыхьэщхьэхэм щIэх-щIэхыурэ уэздыгъэр ягъэункIыфIырт. Апхуэдэ сыхьэтхэр ди гуфIэгъуэшхуэт - папэ фэтыджэн уэздыгъэр щIигъанэрти, таурыхъхэм я дунейм дыхишэрт. Нарт лIыхъужьхэр, КъуийцIыкIурэ Иныжьрэ, Мыщэ и къуэ Батыр, ШыкъумцIий, нэгъуэщI псысэхэри нэхъ телъыджэ къытщызыгъэхъур ди анэдэлъхубзэмкIэ шэрыуэу абыхэм дызэрыщIигъэдэIурагъэнут. Балигъ дыхъуами, абыхэм къытедгъэзэжурэ дыщIэдэIуну тфIэфIщ. Абыхэм яхэтщ яхэзгъэфIыкIхэри. Хэт щIэмыдэIуарэ ШыкъумцIий и «зекIуэм»? Нобэ ди гуапэу ар дигу къыдогъэкIыж.

Къаныкъуэ Заринэ «Уэсрэ Нэсрэ» зыфIища фэнтези тхылъым  пшыхь щращIэкIащ КъБР-м и илъэсищэм и щIыхькIэ яухуа паркым и галереем. Фэнтези тхылъыр сурэтхэмкIэ зыгъэщIэрэщIар модельер Сэралъп Мадинэщ.

 Нобэ, мазаем и 2-м, ди къэралым щагъэлъапIэ Дзэ щIыхьым и махуэр. 1943 гъэм апхуэдэ махуэм советыдзэхэм Сталинград и деж текIуэныгъэ къызэрымыкIуэ, Хэку зауэшхуэм и екIуэкIыкIэр зыхъуэжа, къыщахьауэ щытащ. 1942 гъэм и бадзэуэгъуэм и 17-м къыщыщIэдзауэ 1943 гъэм и мазаем и 2 пщIондэ екIуэкIа зэпэщIэувэныгъэм СССР-м и Командованэ Нэхъыщхьэм и унафэкIэ хэтауэ щытащ совет зауэлI 1000500-м нэс, Сталинград бийм щыхъумэныр я къалэну. Абыхэм къагъэсэбэпыну хуит хуащIат орудиеу 13541-рэ, танкыу 894-рэ, кхъухьлъатэу 1115-рэ.   

ЩIыналъэм и Iуэхухэр зегъэкIуэнымкIэ Центрым и эфир «занщIэм» КъБР-м транспортымрэ гъуэгу хозяйствэмкIэ и министр ДыщэкI Аслъэн щыжиIащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и гъуэгухэр зыхуей хуэгъэзэн лэжьыгъэхэм япэм щымыIауэ 2026 гъэм сом меларди 6 зэрыхухахынур.

Илъэс блэкIам кърикIуахэр къипщытэжу министрым къыхигъэщащ республикэм и гъуэгу объекту 50-м щIигъу щыIэ мардэм къызэрырагъэтIэсар, лъэпкъ пэхуэщIэхэмрэ щIыналъэ гъуэгу фондым и мылъкумрэ я фIыгъэкIэ къалэ, къуажэ щIыпIэу 15-м лэжьыгъэхэр зэрыщрагъэкIуэкIар.

НэхъыжьыфI уиIэмэ, чэнджэщыфIи бгъуэтынщ жыхуиIэрати, ди лэжьэгъуу щыта, «Черкес хэку» газетым илъэс щэныкъуэм щIигъукIэ щылэжьа журналист, тхакIуэ Даур Жэхьфар куэдым хуэIущти, чэнджэщ мымащIи къызэринэкIащ. ЖыгыщIэ къэгъэкIыныр, пхъэщхьэмыщхьэ зэхуэмыдэхэр зы жыгым къыпыгъэкIэныр, хадэхэкI лIэужьыгъуэфIхэр къэгъэхъуныр зыпищI щыIэтэкъым абы. Уеблэмэ, жыг хадэгъэкI, селекционер цIэрыIуэу дунейм тета Мичурин Иван хузэфIэкIыу щытахэм къазэрыкIэрыху щыIэтэкъым.

Мазаем и 5, махуэку

1960 гъэм Лъэпкъхэм я зэныбжьэгъугъэм и Урысей университетыр къызэрагъэпэщащ.

1927 гъэм къалъхуащ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым илъэс куэдкIэ щылэжьа, УФ-м и цIыхубэ артист Токъуий Хъусен.

1928 гъэм къалъхуащ журналист, КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Тэрчыкъуэ Исуф.

Дунейм и щытыкIэнур