НыбжьыщIэхэм заужьыным хуащ гулъытэр

  КъБР-м и Правительст­вэм и УнафэщI Мусуков Алий гъатхэпэм и 16-м ­иригъэкIуэкIащ Хабзэр къы­зэпемыгъэудынымкIэ Iуэху­щIапIэ зэмылIэужьыгъуэхэм я лIыкIуэхэр зыхэт республикэ комиссэм и зэIущIэр.

  Программэм и гуэдзэн щIэныгъэ щрагъэгъуэт IуэхущIапIэхэм балигъ ныбжьым нэмыса сабийхэр тэмэму гъэса хъунымкIэ яIэ мы­хьэ­нэм тепсэлъыхьащ КъБР-м ЕгъэджэныгъэмкIэ, щIэныгъэмрэ щIалэгъуалэм я IуэхухэмкIэ и министрым и къуэдзэ Геккиев СулътIан. Абы зэрыжиIамкIэ, 2017 гъэм и щIышылэм ирихьэ­лIэу республикэм апхуэдэ еджапIэу 25-рэ щолажьэ, ныбжьыщIэ мин 30-м щIигъу къызэщIаубыдэу.
   - Къыхэзгъэщыну сыхуейт мы гъэм республикэм и курыт еджапIэхэм псоми зэхэту гупжьей 840-рэ къы­зэрыщызэIутхар. Спорт сек­цэхэм еджакIуэ мин 12-рэ 586-рэ йокIуалIэ, ар гуэдзэн щIэныгъэ щрагъэгъуэт  IуэхущIапIэхэм екIуалIэхэм   я процент 42-рэ мэхъу, - жиIащ Геккиев СулътIан. - Дызэрыгушхуэнщи, 2015 гъэм и дыгъэгъазэм Налшык къалэм къыщызэIутхащ «Дыгъэпс къалэ» сабий академиер. Абы епхауэ мэлажьэ ныбжьыщIэхэм я щIэныгъэм щыхагъахъуэ центрри (сабий мини 5-м щIигъу щIэсу). Апхуэдэуи щIалэгъуалэр щIэныгъэ-­техникэ, инженер IэщIагъэ­хэм дегъэхьэхын мурадкIэ, «Дыгъэпс къалэм» хэту къы­зэIутхащ Сабий технопаркыр. Къэгъэлъэгъуапхъэщ сабийхэр я узыншагъэм кIэлъыгъэплъыжыным теухуауэ зи гугъу тщIы IуэхущIапIэхэм къызэрагъэпэщ лэжьыгъэхэри. Абыхэм я фIыгъэкIэ спортымрэ физическэ щэнхабзэмрэ дихьэххэм я бжыгъэм нэры­лагъуу хэхъуащ. КъБР-м ЕгъэджэныгъэмкIэ, щIэныгъэмрэ щIалэгъуалэм я IуэхухэмкIэ и министерствэр хэтащ къуажэ курыт школхэм щеджэхэм физическэ щэнхабзэмрэ спортымрэ зэ­рызыхуагъэсэну Iэмал псори къахузэгъэпэщыным теухуауэ УФ-м и ­щIыналъэхэм щекIуэкIа  зэхьэзэхуэм. Абы ипкъ иткIэ дгъэбелджыла Iуэху­хэр къэралым щып­хыкIащ икIи сом мелуан 23-рэ Къэ­бэрдей-Балъ­къэ­рым къритащ. А ахъшэмкIэ спорт пэш 24-рэ зыхуей хуэдгъэзащ, спорт клуб 22-рэ къызэIутхащ. Мы зэманым абыхэм зыщагъасэ ныбжьыщIэ 1620-м. 2020 гъэм ди мурадщ щIэныгъэ гуэ­дзэн щрагъэгъуэт IуэхущIапIэхэм илъэси 5 - 18 я ныбжьу ­екIуалIэхэм я бжыгъэр процент 70-75-м нэдгъэсыну, - жиIащ Геккиевым.
  Абы дыщIигъуащ щIэныгъэ гуэдзэн щрагъэгъуэт IуэхущIапIэхэм хабзэр къы­зэпаудауэ учётым ирагъэтха ныбжьыщIэхэм гулъытэ хэха хуащIу зэращыдэ­ла­жьэр. Мы зэманым апхуэдэу щыIэ сабий 211-м щыщу 105-р йокIуалIэ щIэныгъэ IуэхущIапIэхэм. 
  КъБР-м спортымкIэ и министр Хъущт Аслъэнбэч жиIащ республикэм спорт еджапIэу 46-рэ (къудамэ 204-рэ яIэу) зэрыщылажьэр. «Спартак-Налшык» футбол командэмрэ КъБР-м и гуп къыхэхахэр щагъэхьэзыр центрымрэ абыхэм ящIы­гъуу къапщтэмэ, псоми зэ­хэту ныбжьыщIэ мин 35-рэ 793-м зыщагъасэ.
  - Дэ дызэреплъымкIэ, ­сабийхэр спортымрэ физическэ щэнхабзэмрэ нэхъ куууэ дедгъэхьэхыху, Iуэху мы­щIагъуэхэм - тутын, фадэ ефэным, наркотик зэхьэ­лIэным, щIэпхъаджагъэ лэ­жьыным - нэхъ пэIэщIэ мэхъу. Абы къыхэкIкIэ щIалэгъуалэр еджэным къы­щыдэхуэ я зыгъэпсэхугъуэ зэманыр апхуэдэ Iуэху щхьэпэхэмкIэ дгъэнщIыным дяпэкIи дегугъунущ, - жиIащ Хъущтым.
  КъБР-м и Правительствэм и УнафэщIым и къуэдзэ - егъэджэныгъэмкIэ, щIэныгъэмрэ щIалэгъуалэм я Iуэху­хэмкIэ и министр Емуз Нинэ щIэупщIащ учёт зэхуэ­мыдэхэм ягъэувауэ щыт ныбжьыщIэхэм ящыщу спорт и лъэныкъуэкIэ зыдэ­лажьэр зыхуэдизым. Хъущ­тым жиIащ республикэм ­ сыт хуэдэ спорт Iуэху щрагъэкIуэкIми, наркотикыр, тер­роризмэр, экстремизмэр зэ­рышынагъуэр я лъабжьэу къызэрызрагъэпэщыр. «Ап­хуэдэ сабий нэхъ гугъухэм тренер щхьэхуэхэр яды­догъэлажьэ, уеблэмэ ди спортсмен нэхъ пажэхэм ахэр щаIудгъащIэкIэ, шэч хэмылъу, я гупсысэм, я Iуэху еплъыкIэм зэрызихъуэжыр нэрылъагъущ. Ауэ, ди жагъуэ зэрыхъунщи, сабий ­псори къытхузэщIэубыдэркъым, ар дызэлэжьын хуейхэм ящыщщ», - жиIащ ми­нистрым.
 КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин жиIащ 2016 гъэм и фокIа­дэм ирихьэлIэу къы­зэрабжамкIэ, щIэныгъэ гуэ­дзэн щрагъэгъуэт сабий IуэхущIапIэу 29-рэ республикэм щолажьэ. «ЕджапIэ 18-р къалэ округхэм дэтщ, 11-р - къуажэхэм. Мы гъэм абыхэм сабий мини 9-рэ 477-рэ щоджэ, егъэджакIуэ 900 ­щолажьэ. Къэбгъэлъагъуэ­мэ, гъуазджэхэмкIэ сабий школхэр дэтщ республикэм и къуажи 122-м щыщу 58-м. Псори зэхэту къапщтэмэ, ­гъуазджэхэмкIэ сабий школхэм екIуалIэр проценти 8 - 9 мэхъу. 2018 гъэм ирихьэлIэу а бжыгъэр процент 12-м нэ­сыну дыщогугъ», - жиIащ Къумахуэм. 
 КъБР-м и МВД-м поли­цэм и участковэ уполно­моченнэхэм я лэжьыгъэр къызэгъэпэщынымрэ ба­лигъ ныбжьым нэмысахэм я IуэхухэмкIэ и къудамэм и унафэщI Ащхъуэт Аслъэн къыщыпсалъэм жиIащ щIэпхъаджагъэ нэхъыбэрэ зылэжьыр зи ныбжьыр илъэс 15 - 25-м итхэр зэрыарар. Абы къыхэкIыу КъБР-м и МВД-м, республикэм и ­хабзэхъумэ IэнатIэхэр щIыгъуу, диныр къагъэсэбэпу Iуэху мыщIагъуэхэм щIалэгъуалэр зэрыхашэм ехьэ­лIауэ лэжьыгъэшхуэ ирегъэкIуэкI. Экстремизмэм пэщIэтын мурадкIэ курыт еджапIэхэм Iуэхугъуэ зэ­мылIэужьыгъуэхэр къы­щы­з­эрагъэпэщ, адэ-анэхэм, зи закъуэу бын зыпI анэхэм IэщIагъэлIхэр дагъэлажьэ. Къэпсэлъам къызэрыхигъэщамкIэ, шынагъуэ нэхъыщ­хьэр епхащ ныбжьыщIэхэр хуиту Интернетым зэрисым. Хабзэхъумэ IэнатIэхэм я лэжьакIуэхэр соцсетхэм щра­гъэкIуэкI псалъэмакъым набдзэгубдзаплъэу щы­кIэлъоплъ, къапщтэмэ, щIа­лэгъуалэм нэхъыбэу ­къагъэсэбэп сайт 75-м къэп­щытэныгъэ лэжьыгъэ­хэр щрагъэкIуэкI.
  Республикэ унафэщIхэм зэIущIэм щаубзыхуащ зэ­лэ­жьыпхъэхэр.

БАГЪЭТЫР Луизэ.

Свежие номера газет Адыгэ псалъэ


21.06.2017
20.06.2017
19.06.2017
16.06.2017