ЦIыхугъэ лъагэ зыхэлъ

 КъызыхэкIа лъэп­къым жыджэру хуэ­лажьэхэм ящыщщ си къуажэгъу, егъэджакIуэу илъэс куэд­кIэ лэжьа Шал Къэралбий.
 Шалыр 1936 гъэм Къэрэгъэш къуажэм къыщалъхуащ. Зи сабиигъуэр, щIалэгъуэр зауэ, абы и ужь лъэхъэнэ хьэлъэм хуэза Къэралбий езым хуэдэ минхэми ещхьу гугъуехь куэд и нэгу щIэкIащ. Ерыщу а псоми япэщIэтри, и лъагъуэ гъащIэм щыпхишыжащ. 1957 гъэм абы курыт школыр къиухащ, зэфIэкIрэ хьэрычэтрэ зиIэу зы­къэзыгъэлъэ­гъуа щIалэр занщIэуи къуажэ клубым и унафэщIу ягъэуват. АрщхьэкIэ а IэнатIэм куэдрэ пэрытакъым - а гъэ дыдэм дзэм къулыкъу щищIэну ираджащ. 1962 гъэм армэм къызэрикIыжу, Къэбэрдей-Балъкъэр къэ­рал университетым и филологие къудамэм щIэтIысхьащ. 
 1967 гъэм Къэралбий егъэджакIуэу къигъэ­зэжащ фIыуэ илъагъу и къуажэ курыт школым. Пенсэм кIуэхуи сабий­хэр егъэджэным, гъэсэным гурэ псэкIэ бгъэдэтащ. Абы и гугъу­ехьыр зэрымыкIуэдам щыхьэт тохъуэ иригъэджахэм къыхуаIэ лъагъуныгъэмрэ къыхуащI пщIэмрэ, ноби гуапэу ар ягу къызэрагъэкIыжыр.
 Шал ­Къэралбий ­адыгэ ли­тературэми хэлъ­хьэныгъэ ­хуи­щIащ. Университетым щIэсу ар тхэным ди­хьэхауэ щытащ. Шалым и тхыгъэхэм лъабжьэ яхуэ­хъур зыгъэпIейтей Iуэхугъуэхэмрэ зыхэпсэукI зэманым и лIыхъужь­хэмрэщ. Абы и дэтхэнэ IэдакъэщIэкIри гурыщIэ къабзэкIэ, цIыхугъэ ­лъа­гэкIэ, хуабагъэ инкIэ гъэнщIащ. Япэу къыдигъэкIа «Уи насыпыр» зыфIища повестым щигъэнэIуащ ныбжьы­щIэ­хэр насыпым зэры­хуэкIуэфыну щIыкIэр, абы ухуэзышэ гъуэгум ущызыIууэнкIэ хъу­ну лъэпощхьэпохэр зы­хуэдэр. Къэралбий и етIуанэ «ПщIанэ махуэ» повестым я гугъу ­щещI Къэбэрдей-Балъкъэрым къыщымынэу, Совет къэралышхуэм цIэ­рыIуэ щыхъуа, Со­циа­лист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужьхэу колхоз председатель Iэбубэчыр Нэжмудинрэ нартыху­гъэкI Iэзэ Емышэ Хьэ­лийрэ. Шалыр гушыIэр фIыуэ зылъагъу цIыхущ. Аращ, дауи, гушыIэ, ауан рассказхэри хъарзынэу къыщIехъулIэр. 
 Ди зэманым тхылъ къыдэгъэкIын Iуэхур ­нэхъ гугъу хъуами, Къэ­­ралбий къалэмыр ­игъэ­тIылъыжакъым. Абы Iэрытхыу иIэщ по­весть, рассказ зыбжанэ, гушыIэ, ауан хъыбархэр.
 Шал Къэралбий гъащIэм куууэ щыгъуазэ, ар фIыуэ зылъагъу, куэдым гу лъызытэ, щIэныгъэ куу зыбгъэдэлъ, цIы­хугъэ ­лъагэ зыхэлъ, захуагъэм ­и телъхьэ цIыхущ. А хьэлыфI­хэр зэрыхэлъыращ и ­пщIэр зыгъэ­лъагэри, и щIыхьыр зыIэтри.

Хъуран Миланэ.

Свежие номера газет Адыгэ псалъэ


17.07.2018
16.07.2018
13.07.2018
10.07.2018